Học sinh Việt Nam hăng say học tập với bộ sách giáo khoa mới (ảnh minh họa)

Tình trạng lãng phí sách giáo khoa và việc "ngầm" ép buộc phụ huynh phải mua sắm trọn bộ sách mới mỗi dịp đầu năm học từ lâu đã trở thành vấn đề nhức nhối, gây bức xúc lớn trong dư luận xã hội. Nhằm chấn chỉnh triệt để tình trạng này, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học và thúc đẩy tinh thần tiết kiệm tối đa trong toàn ngành, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra những chỉ đạo vô cùng quyết liệt và đanh thép.

Mệnh lệnh thép: Nghiêm cấm tuyệt đối hành vi ép mua sách giáo khoa mới

Tại văn bản chỉ đạo mới nhất - Công văn 70/BGDĐT-GDPT ban hành ngày 08/01/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện nghiêm túc nhiều nội dung trọng tâm. Trong đó, điểm nóng được dư luận đặc biệt quan tâm chính là lệnh cấm tuyệt đối các hành vi trục lợi, ép buộc trong việc phát hành và mua sắm sách giáo khoa.

“Nghiêm cấm hành vi ép buộc học sinh mua mới sách giáo khoa khi sách cũ vẫn còn sử dụng được. Các cơ sở giáo dục cần hướng dẫn học sinh sử dụng, bảo quan sách giáo khoa, không viết, vẽ vào sách để sử dụng tiết kiệm, lâu dài.”

Quy định này không chỉ đơn thuần là giải pháp giảm bớt gánh nặng tài chính đè nặng lên vai các gia đình, đặc biệt là những hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn là bài học giáo dục sâu sắc cho học sinh về ý thức giữ gìn, trân quý tài sản chung và bảo vệ môi trường. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các nhà xuất bản, các đơn vị phát hành phải chủ động phối hợp, cung ứng sách giáo khoa kịp thời, đầy đủ, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng khan hiếm, sốt giá ảo, ưu tiên tối đa cho học sinh thuộc đối tượng chính sách xã hội.

Sách giáo khoa cần được bảo quản tốt để có thể tái sử dụng cho các khóa sau (ảnh minh họa)

Triển khai đồng bộ bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc từ năm học mới

Song song với chiến dịch chống lãng phí, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nhấn mạnh việc quán triệt và triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc theo đúng tinh thần của Luật Giáo dục 2019. Việc áp dụng một bộ sách thống nhất sẽ giúp đảm bảo tính liên thông, đồng bộ trong tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá học sinh, đồng thời giúp các nhà trường chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục.

Để chuẩn bị tốt nhất cho công tác này, các cán bộ quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên cốt cán trên cả nước bắt buộc phải tham gia đầy đủ các chương trình tập huấn, bồi dưỡng hướng dẫn sử dụng sách giáo khoa mới. Đây được xem là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn liền với tiến trình đổi mới phương pháp dạy học, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác hiệu quả kho học liệu điện tử vào từng bài giảng.

Nâng cao hiệu quả hoạt động, chống lãng phí theo Kết luận 226-KL/TW

Việc tổ chức các lớp tập huấn, hội nghị triển khai chuyên môn trong ngành giáo dục cũng phải được rà soát, tinh giản tối đa, tránh tình trạng tổ chức rầm rộ nhưng kém hiệu quả. Tinh thần này hoàn toàn đồng nhất với chỉ đạo của Ban Bí thư tại Kết luận 226-KL/TW ngày 11/12/2025 về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Theo đó, ngành giáo dục cần chủ động chuyển đổi số, tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, tập huấn theo hình thức trực tuyến để tiết kiệm ngân sách nhà nước và thời gian của giáo viên. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đặc biệt lưu ý các địa phương phải chủ động xây dựng phương án hỗ trợ, cho mượn sách giáo khoa tại thư viện trường đối với học sinh nghèo, học sinh vùng biên giới, hải đảo, quyết tâm không để bất kỳ một học sinh nào phải bỏ học vì thiếu sách giáo khoa khi bước vào năm học mới.

Hy vọng rằng, với những mệnh lệnh hành chính quyết liệt và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, vấn nạn "ép" mua sách giáo khoa sẽ được dẹp bỏ hoàn toàn, trả lại môi trường giáo dục lành mạnh, nhân văn và tiết kiệm đúng nghĩa.