Trong những ngày cuối tháng 10 năm 2020, cộng đồng kế toán và các doanh nghiệp đang xôn xao trước thông tin về việc phải tiêu hủy toàn bộ hóa đơn giấy chưa sử dụng trước mốc thời gian 01/11/2020. Đây là một vấn đề cấp bách, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận hành và chi phí của hàng triệu cơ sở kinh doanh trên cả nước. Để giúp quý độc giả có cái nhìn chính xác nhất, chúng tôi xin phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật mới nhất vừa được Chính phủ ban hành.

Nỗi lo "hủy hóa đơn giấy" của doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi

Theo lộ trình ban đầu, việc chuyển đổi từ hóa đơn giấy sang hóa đơn điện tử được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong quản lý thuế và giảm thiểu thủ tục hành chính. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn còn tồn kho một lượng lớn hóa đơn đặt in hoặc tự in. Việc phải hủy bỏ những hóa đơn này không chỉ gây lãng phí mà còn tạo áp lực lớn về mặt thủ tục khi thời hạn 01/11/2020 đang cận kề.

Quy định cũ tại Nghị định 119/2018/NĐ-CP: Áp lực mốc thời gian 01/11/2020

Trước đó, tại khoản 2 Điều 36 Nghị định 119/2018/NĐ-CP đã quy định rất rõ về xử lý chuyển tiếp:

“2. Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh đã thông báo phát hành hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hoặc đã mua hóa đơn của cơ quan thuế để sử dụng trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành thì được tiếp tục sử dụng hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hóa đơn đã mua đến hết ngày 31 tháng 10 năm 2020...”

Quy định này đồng nghĩa với việc từ ngày 01/11/2020, các loại hóa đơn giấy theo Nghị định 51/2010/NĐ-CP sẽ không còn giá trị sử dụng, buộc doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục hủy hóa đơn theo hướng dẫn tại Thông tư 39/2014/TT-BTC.

Nghị định 123/2020/NĐ-CP ra đời - "Phao cứu sinh" cho doanh nghiệp

Nhận thấy những khó khăn thực tế của doanh nghiệp, ngày 19/10/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định 123/2020/NĐ-CP với nhiều thay đổi quan trọng về thời hạn áp dụng hóa đơn điện tử. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 60 của Nghị định này, Chính phủ cho phép:

“1. Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế đã thông báo phát hành hóa đơn đặt in, hóa đơn tự in, hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế hoặc đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, đã mua hóa đơn của cơ quan thuế trước ngày Nghị định này được ban hành thì được tiếp tục sử dụng hóa đơn đang sử dụng kể từ ngày Nghị định này được ban hành đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2022...”

Như vậy, Nghị định mới đã chính thức bãi bỏ quy định bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 01/11/2020 của Nghị định 119. Thời hạn bắt buộc mới được lùi đến ngày 01/07/2022. Điều này giúp doanh nghiệp có thêm hơn 1,5 năm để chuẩn bị hạ tầng công nghệ và sử dụng hết lượng hóa đơn giấy đã phát hành.

Kết luận: Doanh nghiệp cần làm gì lúc này?

Với sự ra đời của Nghị định 123/2020/NĐ-CP, câu trả lời cho câu hỏi "Có phải hủy hóa đơn giấy trước ngày 01/11/2020 không?" là KHÔNG BẮT BUỘC. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể tiếp tục sử dụng hóa đơn giấy cho đến khi hết hoặc đến ngày 30/06/2022.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến khích doanh nghiệp nên chủ động chuyển đổi sớm sang hóa đơn điện tử để tận dụng các ưu thế về tốc độ, tính bảo mật và giảm thiểu rủi ro thất lạc hóa đơn. Khi đã quyết định chuyển hẳn sang hóa đơn điện tử theo Nghị định mới, lúc đó doanh nghiệp mới cần thực hiện thủ tục tiêu hủy hóa đơn giấy theo đúng quy trình pháp luật.