Trong những ngày đầu tháng 6 năm 2021, khi cả nước đang gồng mình chống chọi với đợt bùng phát dịch COVID-19 lần thứ 4 đầy cam go, một tin buồn lại ập đến. Sáng ngày 07/06/2021, Tiểu ban Điều trị thuộc Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 đã chính thức xác nhận trường hợp tử vong thứ 54 tại Việt Nam. Ca bệnh này không chỉ là một con số thống kê đau lòng mà còn là một minh chứng điển hình cho sự tàn khốc của virus SARS-CoV-2 khi tấn công vào những cơ thể vốn đã kiệt quệ vì bệnh lý nền.

Hồ sơ bệnh lý phức tạp và cuộc chiến không cân sức

Bệnh nhân tử vong thứ 54 là một trường hợp có tiền sử y khoa cực kỳ nặng nề, tạo nên một "thách thức kép" cho công tác điều trị. Trước khi nhiễm virus, bệnh nhân đã phải chung sống với tình trạng viêm gan nhiễm độc – một hệ lụy nghi do việc sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc trong thời gian dài – dẫn đến xơ gan mất bù. Theo quy định tại Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, COVID-19 đã được xếp vào danh mục các bệnh truyền nhiễm nhóm A, đòi hỏi các biện pháp giám sát và điều trị đặc biệt nghiêm ngặt.

Hành trình bệnh lý của bệnh nhân bắt đầu chuyển biến xấu từ cuối tháng 4/2021 với các triệu chứng điển hình của suy giảm chức năng gan: sốt cao từng cơn, mệt mỏi rã rời, chán ăn và tình trạng vàng da tiến triển nhanh chóng. Ngày 04/05/2021, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh – "pháo đài" tuyến đầu trong cuộc chiến chống dịch tại miền Bắc. Tại đây, các chuyên gia hàng đầu đã chẩn đoán bệnh nhân bị nhiễm khuẩn huyết trên nền xơ gan Child-Pugh C (mức độ nặng nhất), kèm theo hôn mê gan độ II.

Đáng chú ý, dù các xét nghiệm sàng lọc SARS-CoV-2 ban đầu cho kết quả âm tính, nhưng với tinh thần cảnh giác cao độ theo Điều 22 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, bệnh nhân vẫn được giám sát chặt chẽ. Đến ngày 09/05, kết quả xét nghiệm khẳng định dương tính đã biến cuộc chiến này trở thành một cuộc đối đầu sinh tử thực sự.

Biến chứng kinh hoàng và những nỗ lực cuối cùng

Suốt hơn một tháng điều trị, tình trạng của bệnh nhân như "ngàn cân treo sợi tóc". Đến ngày 26/5, phổi của bệnh nhân bắt đầu bị virus tàn phá nặng nề dẫn đến suy hô hấp tiến triển (ARDS). Các bác sĩ buộc phải can thiệp đặt ống nội khí quản và cho bệnh nhân thở máy xâm nhập. Mọi phác đồ tiên tiến nhất đã được huy động: kháng sinh phổ rộng thế hệ mới, lọc máu liên tục (CRRT) và thay huyết tương nhiều lần nhằm hỗ trợ chức năng gan đang trên đà sụp đổ.

Tuy nhiên, rạng sáng ngày 07/06/2021, một biến chứng cấp tính đã xảy ra vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể: bệnh nhân bị xuất huyết tiêu hóa ồ ạt. Đây là hệ quả của việc vỡ tĩnh mạch thực quản – một biến chứng tử thần thường gặp ở bệnh nhân xơ gan giai đoạn cuối. Dù đội ngũ hồi sức đã nỗ lực cấp cứu xuyên đêm, bệnh nhân đã trút hơi thở cuối cùng do sốc mất máu quá nặng trên nền một cơ thể đã bị virus SARS-CoV-2 bào mòn.

Chẩn đoán tử vong chính thức: Sốc mất máu do xuất huyết tiêu hóa trên nền bệnh nhân sốc nhiễm trùng, xơ gan mất bù, hôn mê gan và viêm phổi nặng do nhiễm SARS-CoV-2.

Hồi chuông cảnh tỉnh về bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế

Tính đến thời điểm ghi nhận ca tử vong thứ 54, Việt Nam đã trải qua 19 mất mát chỉ riêng trong đợt dịch thứ 4 này. Một đặc điểm chung đáng báo động là phần lớn các ca tử vong đều rơi vào nhóm người cao tuổi hoặc người có bệnh lý nền phức tạp như ung thư, suy thận mãn tính, tiểu đường hoặc các bệnh về gan. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thực hiện nghiêm ngặt Điều 31 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007 về phòng chống lây nhiễm trong các cơ sở y tế.

Nhìn lại danh sách những người đã nằm xuống, chúng ta thấy sự hiện diện của mọi độ tuổi: từ những người trẻ tuổi đầy hoài bão như BN3955 (34 tuổi), BN3026 (22 tuổi) đến những bậc cao niên như BN3839 (89 tuổi). Tổng số ca tử vong liên quan đến COVID-19 tại Việt Nam kể từ đầu mùa dịch đến ngày 07/06/2021 đã chính thức chạm mốc 54 trường hợp.

Sự ra đi của bệnh nhân thứ 54 là một lời nhắc nhở đắt giá rằng: Trong đại dịch, không ai được phép chủ quan. Việc bảo vệ những người có bệnh lý nền không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành y tế mà còn là trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân trong cộng đồng. Tuân thủ các quy định pháp luật về phòng chống dịch chính là cách duy nhất để chúng ta giảm thiểu những nỗi đau mất mát không đáng có này.