Trong thời đại công nghệ số, chiếc SIM điện thoại không chỉ đơn thuần là thiết bị liên lạc mà còn là "chìa khóa" vạn năng mở ra các tài khoản ngân hàng, ví điện tử và thông tin cá nhân nhạy cảm. Lợi dụng điều này, các đối tượng tội phạm đã biến tướng chiêu trò "nâng cấp SIM" thành một cái bẫy tinh vi, khiến không ít người dân bỗng chốc trắng tay chỉ sau vài thao tác tin nhắn.

Thủ đoạn "nâng cấp SIM" - Bẫy lừa tinh vi đánh vào sự thiếu cảnh giác

Thời gian gần đây, cơ quan Công an liên tục phát đi cảnh báo về phương thức chiếm đoạt quyền kiểm soát SIM điện thoại. Kịch bản chung của các đối tượng là tự xưng là nhân viên chăm sóc khách hàng của các nhà mạng lớn, gọi điện thông báo hỗ trợ khách hàng nâng cấp SIM từ 4G lên 5G miễn phí với nhiều ưu đãi hấp dẫn.

Để tạo lòng tin, chúng đọc chính xác một số thông tin cá nhân của nạn nhân. Sau đó, chúng hướng dẫn người dùng soạn tin nhắn theo cú pháp lạ (ví dụ: *21*# hoặc DS gửi 901). Thực chất, đây là các lệnh chuyển hướng cuộc gọi hoặc yêu cầu cấp lại SIM mới. Ngay khi nạn nhân thực hiện theo, SIM cũ trong máy sẽ bị vô hiệu hóa, và quyền kiểm soát số điện thoại chính chủ sẽ chuyển sang SIM của kẻ lừa đảo.

Hậu quả khôn lường khi SIM chính chủ rơi vào tay kẻ xấu

Khi đã chiếm được SIM, kẻ gian dễ dàng thực hiện các bước tiếp theo để chiếm đoạt tài sản:

• Đột nhập tài khoản ngân hàng: Chúng sử dụng tính năng "Quên mật khẩu" trên các ứng dụng ngân hàng, ví điện tử. Mã OTP xác thực sẽ được gửi thẳng về số điện thoại mà chúng đang nắm giữ, cho phép chúng đổi mật khẩu và rút sạch tiền trong tài khoản.
• Vay tiền qua ứng dụng: Nhiều ứng dụng cho vay tín chấp chỉ yêu cầu xác thực qua số điện thoại. Kẻ gian có thể nhân danh nạn nhân để thực hiện các khoản vay, để lại gánh nặng nợ nần cho người dùng thật.
• Lừa đảo người thân: Chúng mạo danh nạn nhân nhắn tin cho bạn bè, người thân trong danh bạ để vay tiền hoặc nhờ chuyển khoản gấp vào các tài khoản trung gian.

Bí kíp phòng vệ: 4 nguyên tắc vàng để bảo vệ SIM và tài khoản

Để không trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao, người dân cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Không làm việc qua điện thoại: Các nhà mạng thường yêu cầu khách hàng đến trực tiếp điểm giao dịch để thực hiện các thay đổi quan trọng liên quan đến SIM chính chủ.
2. Cảnh giác với cú pháp lạ: Tuyệt đối không soạn tin nhắn theo hướng dẫn của người lạ, đặc biệt là các cú pháp có ký tự đặc biệt như * hoặc #.
3. Bảo mật thông tin cá nhân: Hạn chế chia sẻ ảnh chụp Căn cước công dân, số điện thoại hoặc thông tin tài khoản lên mạng xã hội.
4. Phản ứng nhanh: Nếu thấy SIM điện thoại bỗng dưng mất tín hiệu hoặc nhận được thông báo thay đổi SIM bất thường, hãy lập tức liên hệ tổng đài nhà mạng để khóa SIM và thông báo cho ngân hàng để tạm dừng các giao dịch.

Quy trình tố giác và khởi kiện khi trở thành nạn nhân

Hành vi chiếm đoạt SIM để rút tiền từ tài khoản có dấu hiệu của tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" quy định tại Bộ luật Hình sự 2015. Khi phát hiện bị lừa đảo, nạn nhân cần bình tĩnh thu thập chứng cứ và thực hiện tố giác tội phạm.

Người dân cần đến cơ quan Công an gần nhất để trình báo khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo (ảnh minh họa)

Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, các cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo tội phạm bao gồm Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát các cấp và Công an xã, phường, thị trấn.

"Mọi tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố."

Bên cạnh đó, quy trình phối hợp và thời hạn giải quyết được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư liên tịch 01/2017/TTLT-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT-VKSNDTC. Cụ thể, theo Điều 11 Thông tư liên tịch 01/2017, thời hạn giải quyết tin báo thông thường là không quá 20 ngày, trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.

Việc chủ động tố giác không chỉ giúp nạn nhân có cơ hội lấy lại tài sản mà còn góp phần giúp cơ quan chức năng ngăn chặn kịp thời các đường dây tội phạm, bảo vệ an ninh trật tự xã hội.