Trong thời gian gần đây, không ít hình ảnh, video clip ghi lại cảnh các bậc phụ huynh vô tư để con nhỏ ngồi trong lòng, tay cầm vô lăng điều khiển ô tô chạy trên đường phố được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội. Nhiều người coi đó là cách để trẻ làm quen với xe hoặc đơn giản là một trò đùa vui vẻ. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý và an toàn giao thông, đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc và đẩy cha mẹ vào vòng lao lý.

Quy định khắt khe về độ tuổi và điều kiện điều khiển ô tô

Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, việc điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ đòi hỏi người lái phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về độ tuổi, sức khỏe và giấy phép lái xe phù hợp.

Cụ thể, Điều 60 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định rõ về độ tuổi của người lái xe như sau:

"1. Độ tuổi của người lái xe quy định như sau: ... b) Người đủ 18 tuổi trở lên được lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự; xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg; xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi;"

Như vậy, trẻ em chắc chắn không đủ điều kiện về độ tuổi để chạm tay vào vô lăng điều khiển xe tham gia giao thông. Bên cạnh đó, người lái xe còn phải thỏa mãn các tiêu chuẩn về sức khỏe theo Thông tư liên tịch 24/2015/TTLT-BYT-BGTVT, đảm bảo không mắc các bệnh về thần kinh, cơ xương khớp ảnh hưởng đến khả năng vận động.

Mức phạt hành chính cực nặng cho hành vi "giao xe" cho người không đủ điều kiện

Nhiều phụ huynh lầm tưởng rằng nếu không xảy ra tai nạn thì sẽ không bị phạt. Tuy nhiên, chỉ riêng hành vi để con nhỏ cầm vô lăng đã cấu thành vi phạm hành chính. Theo quy định tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP (văn bản có hiệu lực tại thời điểm năm 2019), chủ phương tiện sẽ bị xử phạt rất nặng.

Cụ thể, điểm đ khoản 7 Điều 30 Nghị định 46/2016/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe ô tô thực hiện hành vi:

"Giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 58 của Luật Giao thông đường bộ điều khiển xe tham gia giao thông (bao gồm cả trường hợp người điều khiển phuơng tiện có Giấy phép lái xe nhưng đã hết hạn sử dụng)."

Trách nhiệm hình sự: Khi sự chủ quan dẫn đến bi kịch

Hậu quả của việc để trẻ em lái xe không chỉ dừng lại ở tiền bạc. Nếu hành vi này dẫn đến tai nạn giao thông gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người khác, phụ huynh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), mức hình phạt được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm nếu gây thương tích cho người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121% hoặc gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng.
• Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (làm chết 03 người trở lên hoặc gây thiệt hại tài sản trên 1,5 tỷ đồng).

Đây là lời cảnh tỉnh đắt giá cho những ai còn đang coi thường kỷ cương pháp luật và tính mạng con người. Đừng vì một phút ngẫu hứng hay muốn "khoe" con mà đánh đổi bằng cả tương lai và sự an toàn của gia đình cũng như cộng đồng.

Lời khuyên từ chuyên gia: Hãy luôn thắt dây an toàn cho trẻ ở ghế sau và tuyệt đối không bao giờ cho trẻ tiếp cận vị trí lái khi xe đang nổ máy, dù là xe đang dừng đỗ.

Bài viết thực hiện dựa trên các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tháng 3/2019.