Điều khiển phương tiện sau khi sử dụng rượu bia không chỉ là hành vi nguy hiểm cho xã hội mà còn đối mặt với những chế tài cực kỳ nghiêm khắc. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn là: Liệu mọi trường hợp vi phạm nồng độ cồn đều bị áp dụng mức phạt cao nhất, hay còn gọi là phạt "kịch khung"? Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cần xem xét kỹ các quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

1. Mức phạt vi phạm nồng độ cồn được phân cấp như thế nào?

Hiện nay, pháp luật Việt Nam áp dụng chính sách "không nồng độ cồn" khi lái xe. Tùy vào loại phương tiện và mức độ cồn đo được trong máu hoặc hơi thở, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo các khung khác nhau được quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP).

• Đối với ô tô: Mức phạt cao nhất (khi nồng độ cồn vượt quá 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,4 mg/l khí thở) là từ 30 - 40 triệu đồng, kèm tước Bằng lái xe từ 22 - 24 tháng.
• Đối với xe máy: Mức phạt cao nhất là từ 6 - 8 triệu đồng, kèm tước Bằng lái xe từ 22 - 24 tháng.
• Đối với xe đạp: Mức phạt cao nhất từ 400.000 - 600.000 đồng.

2. Khi nào tài xế bị phạt mức tối đa (kịch khung)?

Thông thường, nếu không có tình tiết giảm nhẹ hay tăng nặng, người vi phạm sẽ bị phạt ở mức trung bình của khung hình phạt. Tuy nhiên, căn cứ vào Điều 9 Nghị định 118/2021/NĐ-CP, mức phạt kịch khung (mức tối đa của khung tiền phạt) sẽ được áp dụng nếu người vi phạm có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên và không có tình tiết giảm nhẹ.

Các tình tiết tăng nặng phổ biến bao gồm:

• Vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm trong cùng lĩnh vực.
• Có hành vi lăng mạ, chống đối người thi hành công vụ.
• Gây tai nạn giao thông nhưng bỏ chạy hoặc trốn tránh trách nhiệm.
• Vi phạm khi đang chấp hành các quyết định xử phạt hành chính khác.

Như vậy, không phải cứ thổi ra nồng độ cồn ở mức cao nhất là mặc nhiên bị phạt 40 triệu đồng (đối với ô tô), mà cơ quan chức năng sẽ xem xét thêm các yếu tố nhân thân và thái độ hợp tác của tài xế.

3. CSGT có quyền dừng xe kiểm tra nồng độ cồn khi tài xế đang đi đúng luật?

Nhiều người dân thắc mắc vì sao mình đi đúng luật nhưng vẫn bị yêu cầu dừng xe thổi nồng độ cồn. Theo quy định tại Điều 16 Thông tư 32/2023/TT-BCA (văn bản mới nhất thay thế Thông tư 65/2020/TT-BCA), Cảnh sát giao thông có quyền dừng phương tiện để kiểm soát trong các trường hợp thực hiện mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát công khai đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đặc biệt, trong các đợt cao điểm xử lý vi phạm theo chuyên đề nồng độ cồn, CSGT được phép dừng tất cả các phương tiện đi qua chốt kiểm tra để định tính nồng độ cồn. Việc chấp hành yêu cầu kiểm tra là nghĩa vụ của mọi công dân. Nếu cố tình không chấp hành, tài xế có thể bị xử phạt mức cao nhất tương đương với mức vi phạm nồng độ cồn kịch khung.

Lời khuyên pháp lý: Để bảo vệ an toàn cho bản thân và túi tiền của mình, nguyên tắc vàng luôn là "Đã uống rượu bia - Không lái xe". Trong trường hợp bị kiểm tra, hãy giữ thái độ bình tĩnh và hợp tác với lực lượng chức năng để tránh các tình tiết tăng nặng không đáng có.