Bước đi quyết liệt nhằm ổn định thị trường ngoại hối

Ngày 20/03/2012, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chính thức ký ban hành Thông tư 07/2012/TT-NHNN quy định về trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng (TCTD) và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm của Ngân hàng Nhà nước trong năm 2012 nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ ngoại tệ và góp phần ổn định tỷ giá hối đoái trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Giảm mạnh giới hạn trạng thái ngoại tệ từ 30% xuống 20%

Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới này chính là việc điều chỉnh giảm giới hạn tổng trạng thái ngoại tệ. Theo đó, các TCTD và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải duy trì tổng trạng thái ngoại tệ dương hoặc âm cuối ngày không được vượt quá 20% vốn tự có của mình. So với quy định cũ tại Quyết định 1081/2002/QĐ-NHNN (mức 30%), đây là một sự sụt giảm đáng kể, buộc các ngân hàng phải tính toán lại danh mục ngoại tệ của mình một cách thận trọng hơn.

Việc siết chặt tỷ lệ này đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ có ít dư địa hơn để nắm giữ ngoại tệ vượt mức cần thiết, từ đó thúc đẩy dòng vốn ngoại tệ lưu thông mạnh mẽ hơn trên thị trường thay vì bị giữ lại trong kho của các tổ chức tín dụng.

Quy định riêng biệt cho các chi nhánh ngân hàng nước ngoài quy mô nhỏ

Đối với các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam có quy mô vốn tự có từ 25 triệu đô la Mỹ trở xuống, Thông tư 07/2012/TT-NHNN cũng đưa ra những con số cụ thể để đảm bảo tính công bằng và an toàn hệ thống:

• Tổng trạng thái ngoại tệ dương cuối ngày quy ra đô la Mỹ không được vượt quá 05 triệu đô la Mỹ.
• Tổng trạng thái ngoại tệ âm cuối ngày cũng không được vượt quá mức giới hạn 05 triệu đô la Mỹ tương ứng.

Phương pháp xác định và chế độ báo cáo nghiêm ngặt

Về phương pháp tính toán, trạng thái ngoại tệ của TCTD được xác định dựa trên số dư của các tài khoản liên quan đến hoạt động kinh doanh ngoại tệ. Các loại hình giao dịch bao gồm:

1. Giao dịch ngoại tệ giao ngay (Spot).
2. Giao dịch kỳ hạn (Forward).
3. Giao dịch tương lai (Future).
4. Giao dịch quyền chọn (Options) - nếu có phát sinh.

Để đảm bảo việc giám sát được thực hiện liên tục, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị phải gửi báo cáo trạng thái ngoại tệ của ngày làm việc liền kề trước đó về cơ quan quản lý chậm nhất đến 14h của ngày làm việc hiện tại. Việc báo cáo phải tuân thủ nghiêm ngặt theo mẫu quy định đính kèm tại Thông tư.

"Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 02/05/2012; thay thế Quyết định số 1081/2002/QĐ-NHNN ngày 07/10/2002 và Quyết định số 1168/2003/QĐ-NHNN ngày 02/10/2003 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước."

Với việc ban hành quy định này dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng như Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 và Luật các tổ chức tín dụng 2010, hệ thống ngân hàng Việt Nam đang tiến gần hơn tới các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế, đồng thời tạo ra một môi trường kinh doanh ngoại hối minh bạch và ổn định hơn cho nền kinh tế.