Chính phủ vừa ban hành Nghị định 119/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định này chính là việc siết chặt kỷ cương trong hoạt động báo chí, đặc biệt là tăng mạnh mức phạt đối với các hành vi mạo danh hoặc lợi dụng danh nghĩa nhà báo để thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Tăng gấp đôi mức phạt đối với hành vi mạo danh nhà báo

Tình trạng cá nhân không phải là nhà báo, phóng viên nhưng lại tự xưng danh nghĩa này để đi "tác nghiệp", gây sức ép với cơ quan, doanh nghiệp đã diễn ra phức tạp trong thời gian qua. Để ngăn chặn tình trạng này, khoản 2 Điều 6 Nghị định 119/2020/NĐ-CP đã quy định mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi mạo danh nhà báo, phóng viên để hoạt động báo chí.

So với quy định cũ tại Nghị định 159/2013/NĐ-CP (mức phạt chỉ từ 5 - 10 triệu đồng), mức phạt mới đã tăng gấp đôi. Đây được xem là biện pháp răn đe cần thiết để bảo vệ uy tín của những người làm báo chân chính và giữ gìn trật tự trong hoạt động thông tin đại chúng.

Điều 6. Vi phạm quy định về hoạt động báo chí, sử dụng thẻ nhà báo
... 2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Mạo danh nhà báo, phóng viên để hoạt động báo chí;
b) Lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên can thiệp, cản trở hoạt động đúng pháp luật của tổ chức, cá nhân;
c) Sử dụng thẻ nhà báo đã bị sửa chữa, tẩy xóa để hoạt động báo chí.

Mạnh tay xử lý hành vi lợi dụng tư cách nhà báo để trục lợi

Không chỉ mạo danh, ngay cả những người có tư cách nhà báo, phóng viên nhưng lại lợi dụng vị trí công tác của mình để thực hiện các hành vi ngoài tôn chỉ, mục đích hoặc nhằm mục đích trục lợi cũng sẽ phải đối mặt với mức phạt rất cao. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 119/2020/NĐ-CP, hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, các hành vi như lợi dụng tư cách nhà báo để can thiệp, cản trở hoạt động đúng pháp luật của tổ chức, cá nhân cũng bị áp dụng mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng. Điều này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc làm trong sạch đội ngũ người làm báo, loại bỏ những cá nhân có tư tưởng "quyền lực ảo" để sách nhiễu cơ sở.

Các vi phạm khác liên quan đến thẻ nhà báo

Ngoài các mức phạt nặng nêu trên, khoản 1 Điều 6 của Nghị định cũng liệt kê các hành vi vi phạm hành chính khác với mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, bao gồm:

• Sử dụng thẻ nhà báo đã hết hạn sử dụng để hoạt động báo chí.
• Phóng viên nước ngoài hoạt động tại Việt Nam mà không có thẻ phóng viên hợp lệ do Bộ Ngoại giao cấp.
• Người đứng đầu cơ quan báo chí không thu hồi hoặc không nộp lại thẻ nhà báo của nhân viên khi họ chuyển công tác, nghỉ hưu hoặc hết hạn hợp đồng.

Đặc biệt, đối với các hành vi mạo danh hoặc sử dụng thẻ nhà báo tẩy xóa, người vi phạm còn bị áp dụng hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm (thẻ giả, thẻ tẩy xóa...).

Nghị định 119/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2020, thay thế cho Nghị định 159/2013/NĐ-CP. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân cần nắm rõ các quy định này để tránh những vi phạm đáng tiếc, đồng thời góp phần xây dựng môi trường báo chí lành mạnh, đúng pháp luật.