Thị trường ô tô nhập khẩu tại Việt Nam đang đứng trước những biến động lớn khi Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư 63/2012/TT-BTC ngày 23/04/2012. Đây là văn bản quan trọng nhằm điều chỉnh lộ trình thuế quan trong khuôn khổ các Hiệp định đối tác kinh tế mà Việt Nam đã ký kết, có hiệu lực thi hành từ ngày 08/06/2012.

Điều chỉnh thuế suất theo lộ trình các Hiệp định thương mại

Theo quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 của Thông tư này, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt đối với một số nhóm mặt hàng thuộc các chương 87 (xe cộ trừ phương tiện chạy trên đường sắt hoặc đường xe điện) sẽ được sửa đổi để thực hiện các cam kết quốc tế giai đoạn 2012 - 2015, bao gồm:

• Hiệp định AJCEP: Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản.
• Hiệp định VJEPA: Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản.
• Hiệp định AANZFTA: Khu vực Thương mại tự do ASEAN - Australia - New Zealand.

Những dòng xe chịu mức thuế "khủng" 70-78%

Điểm đáng chú ý nhất trong đợt điều chỉnh này là mức tăng thuế suất rất cao đối với một số dòng xe chuyên dụng và xe chở người vốn đang hưởng mức thuế ưu đãi thấp. Cụ thể, đối với Biểu thuế thực hiện Hiệp định AJCEP:

• Xe cứu thương (mã 8703.21.91): Thuế suất tăng vọt từ mức 4-5% lên đến 78%.
• Xe ô tô có nội thất thiết kế như căn hộ (Motor-homes - mã 8703.21.92, 8703.22.92, 8703.31.50): Đồng loạt áp dụng mức thuế 78%.
• Xe Limousine và xe chở người từ 10 chỗ trở lên (mã 8702.10.60): Mức thuế mới được ấn định là 70%.
• Xe buýt, mini buýt có trọng lượng từ 6 đến 18 tấn (mã 8702.10.81): Cũng chịu mức thuế tăng lên 70%.

Việc điều chỉnh này cho thấy sự thay đổi căn bản trong chính sách thuế đối với các dòng xe nhập khẩu từ Nhật Bản và ASEAN, vốn trước đây được kỳ vọng sẽ giảm dần theo lộ trình tự do hóa thương mại.

Tác động đến linh kiện và phụ tùng ô tô

Không chỉ xe nguyên chiếc, các doanh nghiệp lắp ráp trong nước cũng sẽ chịu ảnh hưởng khi thuế suất của một số bộ phận và phụ kiện xe có động cơ (mã hàng 8708) cũng được điều chỉnh tăng. Ví dụ, thanh chắn chống va đập (ba đờ xốc) dùng cho xe thuộc nhóm 87.01 sẽ có mức thuế 21% trong năm 2012 và giảm dần về 17% vào năm 2014. Các loại hộp số, cầu chủ động và cụm bánh xe cũng ghi nhận những thay đổi thuế suất tương ứng theo từng giai đoạn cụ thể quy định tại các Phụ lục kèm theo Thông tư.

Theo quy định tại Điều 4:

"Thông tư này có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký."

Như vậy, mốc thời gian 08/06/2012 sẽ là thời điểm chính thức áp dụng các mức thuế mới. Các doanh nghiệp nhập khẩu cần đặc biệt lưu ý thời điểm đăng ký tờ khai hải quan để tránh những rủi ro về chi phí thuế tăng đột biến. Với bối cảnh hiện tại của tháng 5/2012, giới chuyên gia dự báo sẽ có một làn sóng nhập khẩu ồ ạt các dòng xe này trước ngày 08/06 nhằm "né" đợt tăng thuế lịch sử này.