Từ ngày 21/4/2025, một bước ngoặt lớn trong quản lý xuất nhập khẩu sẽ chính thức diễn ra. Theo quyết định mới nhất từ Bộ Công Thương, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) sẽ không còn đảm nhận vai trò cấp các loại Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và mã số REX vốn đã được ủy quyền bấy lâu nay. Sự thay đổi này không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần mà còn phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc tập trung hóa và minh bạch hóa công tác quản lý xuất xứ hàng hóa.

Bước ngoặt lớn từ Quyết định 1103/QĐ-BCT

Căn cứ vào Quyết định 1103/QĐ-BCT năm 2025, Bộ Công Thương đã chính thức thu hồi quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), Giấy chứng nhận hàng hóa không thay đổi xuất xứ (CNM) và tiếp nhận đăng ký mã số chứng nhận xuất xứ hàng hóa (mã số REX) theo chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của Na Uy và Thụy Sỹ.

Trước đây, các quyền hạn này đã được Bộ Công Thương ủy quyền cho VCCI thông qua một loạt các văn bản pháp lý như Quyết định 1234/QĐ-BCT (năm 2018), Quyết định 1076/QĐ-BCT (năm 2020) và Quyết định 2795/QĐ-BCT (năm 2022). Việc thu hồi này đồng nghĩa với việc toàn bộ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ sẽ được chuyển giao lại cho cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp.

Chi tiết các nội dung bị thu hồi ủy quyền

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 1103/QĐ-BCT, các nội dung thu hồi bao gồm:

• Quyền cấp C/O mẫu A, C/O mẫu B và các mẫu C/O không ưu đãi theo quy định của nước nhập khẩu.
• Quyền cấp Giấy chứng nhận hàng hóa không thay đổi xuất xứ (CNM).
• Quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu GSTP.
• Quyền tiếp nhận đăng ký mã số chứng nhận xuất xứ hàng hóa (mã số REX) theo chế độ GSP của Na Uy và Thụy Sỹ.

Trách nhiệm của VCCI và lộ trình bàn giao

Để đảm bảo không gây xáo trộn cho cộng đồng doanh nghiệp, Điều 3 Quyết định 1103/QĐ-BCT đã quy định rõ trách nhiệm của VCCI trong giai đoạn chuyển giao. Cụ thể, VCCI phải chấm dứt hoàn toàn việc cấp các loại chứng nhận và mã số nêu trên kể từ thời điểm quyết định có hiệu lực.

Bên cạnh đó, VCCI có trách nhiệm hỗ trợ thương nhân thay đổi nơi đề nghị cấp chứng nhận theo đúng quy định tại Điều 14 Nghị định 31/2018/NĐ-CP. Việc lưu trữ hồ sơ, chứng từ và phối hợp thanh tra, kiểm tra xuất xứ hàng hóa trong giai đoạn trước đó vẫn phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định của Nghị định 31/2018/NĐ-CP.

"VCCI có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các nội dung tổ chức thực hiện việc ủy quyền cấp các loại chứng nhận và mã số để bàn giao lại cho Bộ Công Thương theo đúng lộ trình."

Lời khuyên cho doanh nghiệp xuất khẩu

Trước thay đổi mang tính hệ thống này, các doanh nghiệp đang thực hiện xuất khẩu sang thị trường Na Uy, Thụy Sỹ hoặc sử dụng các mẫu C/O do VCCI cấp cần chủ động rà soát lại quy trình nộp hồ sơ. Việc chuyển đổi nơi cấp có thể dẫn đến những bỡ ngỡ ban đầu về mặt kỹ thuật hoặc hệ thống khai báo điện tử.

Doanh nghiệp nên sớm liên hệ với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) hoặc các đơn vị được chỉ định mới để được hướng dẫn chi tiết về thủ tục đăng ký và cấp mới, tránh tình trạng hàng hóa bị đình trệ tại cảng do thiếu chứng từ xuất xứ hợp lệ.