Trong bối cảnh các sự cố cháy nổ tại các khu dân cư, nhà ở riêng lẻ và nhà chung cư diễn biến phức tạp, việc chủ động trang bị các thiết bị phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là giải pháp tự vệ cấp bách mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Đặc biệt, hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành, tiêu biểu là Luật phòng cháy và chữa cháy 2001 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật phòng cháy, chữa cháy sửa đổi 2013), đã đưa ra những định hướng và quy chuẩn rõ ràng nhằm tối ưu hóa công tác an toàn cháy nổ ngay từ cơ sở.

Các thiết bị phòng cháy chữa cháy thiết yếu cần có trong mỗi gia đình để bảo vệ tính mạng và tài sản (Ảnh minh họa)

1. Danh mục 8 thiết bị phòng cháy chữa cháy thiết yếu năm 2024

Dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn thực tiễn tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP cùng danh mục phương tiện được quy định tại Thông tư 150/2020/TT-BCA, dưới đây là 8 thiết bị quan trọng nhất mà mỗi hộ gia đình nên chủ động trang bị:

• Đầu báo cháy thông minh (Báo khói/Báo nhiệt): Đây được coi là "hệ thống cảnh báo sớm" cực kỳ quan trọng. Thiết bị hoạt động bằng pin hoặc kết nối nguồn điện, có khả năng phát hiện nồng độ khói hoặc sự gia tăng nhiệt độ đột ngột trong phòng để phát tín hiệu còi báo động âm lượng lớn, giúp gia đình kịp thời thức giấc và thoát hiểm trong đêm tối.
• Bình chữa cháy xách tay (Bình bột hoặc bình khí CO2): Là phương tiện dập lửa ban đầu hiệu quả nhất. Đối với gia đình, nên trang bị ít nhất một bình bột chữa cháy đa năng (loại ABC) để dập các đám cháy chất rắn, lỏng, khí và một bình khí CO2 để xử lý các đám cháy thiết bị điện tử mà không làm hư hỏng vi mạch.
• Mặt nạ lọc độc (Mặt nạ chống khói): Trong hầu hết các vụ hỏa hoạn, nguyên nhân gây tử vong hàng đầu không phải do lửa bỏng mà do hít phải khói độc (khí CO, HCN, CO2). Mặt nạ lọc độc chuyên dụng với màng lọc than hoạt tính sẽ giúp người sử dụng có thêm từ 20 đến 30 phút quý giá để thở và tìm đường thoát thân an toàn.
• Thang dây thoát hiểm: Đối với các hộ gia đình sinh sống tại nhà cao tầng, nhà ống hoặc căn hộ chung cư, thang dây chống cháy là lối thoát duy nhất khi cầu thang bộ hoặc cửa chính đã bị lửa và khói bao vây. Thang dây cần được làm từ sợi hợp kim hoặc thép chịu nhiệt, dễ dàng móc vào ban công hoặc cửa sổ.
• Mền (chăn) dập lửa chống cháy: Được dệt từ sợi thủy tinh đặc biệt có khả năng chịu nhiệt độ cao lên tới hơn 500 độ C. Mền chống cháy dùng để trùm lên các đám cháy nhỏ mới phát sinh (như cháy bếp ga, cháy chảo dầu) hoặc quấn quanh người khi phải băng qua đám lửa để thoát ra ngoài.
• Búa thoát hiểm đa năng: Thiết bị cầm tay nhỏ gọn nhưng có lực đập cực lớn, dùng để phá cửa kính cường lực, phá khóa hoặc các chướng ngại vật trong trường hợp khẩn cấp khi lối thoát bị kẹt.
• Dụng cụ chứa nước và dung dịch tạo bọt ngăn cháy: Các loại bình xịt bọt ngăn cháy mini có thể xịt trực tiếp lên quần áo, chăn màn hoặc cơ thể để tạo ra một lớp màng bảo vệ tạm thời chống lại sức nóng của ngọn lửa khi di chuyển qua vùng cháy.
• Bộ thiết bị hạ chậm tự động: Đây là giải pháp thoát hiểm cao cấp và an toàn cho mọi lứa tuổi, kể cả người già và trẻ em. Người dùng chỉ cần đeo đai an toàn vào người, hệ thống ròng rọc với cơ chế phanh ly tâm sẽ tự động đưa người xuống đất với tốc độ ổn định, an toàn mà không cần dùng sức lực.

Đầu báo cháy thông minh lắp đặt trên trần nhà giúp phát hiện sớm các nguy cơ hỏa hoạn (Ảnh minh họa)

2. Thiết bị PCCC có được giảm thuế GTGT xuống 8% trong năm 2024 không?

Nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiết giảm chi phí, đồng thời khuyến khích việc trang bị các phương tiện an toàn, Chính phủ đã ban hành chính sách ưu đãi thuế quan thiết thực. Cụ thể, căn cứ theo quy định tại Nghị định 94/2023/NĐ-CP quy định về chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo Nghị quyết số 110/2023/QH15 của Quốc hội:

"Giảm thuế giá trị gia tăng đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất 10%, trừ một số nhóm hàng hóa, dịch vụ như viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại và sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, sản phẩm khai khoáng..."

Do các mặt hàng thiết bị phòng cháy và chữa cháy không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ bị loại trừ tại các Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này, nên mặt hàng thiết bị PCCC được áp dụng mức thuế suất thuế GTGT ưu đãi là 8% kể từ ngày 01/01/2024 đến hết ngày 30/06/2024. Đây là thời điểm vàng để các gia đình và doanh nghiệp đầu tư, nâng cấp hệ thống an toàn cháy nổ với chi phí tối ưu nhất.

3. Những lưu ý "sống còn" khi lựa chọn và sử dụng thiết bị PCCC

Việc mua sắm thiết bị PCCC chỉ thực sự phát huy tác dụng bảo vệ mạng sống khi thiết bị đó đảm bảo chất lượng và được sử dụng đúng cách. Người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý các nguyên tắc sau:

• Chỉ mua sản phẩm có tem kiểm định: Tuyệt đối không mua các loại bình chữa cháy, đầu báo khói trôi nổi, không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội. Các thiết bị PCCC hợp pháp phải có tem kiểm định chất lượng của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.
• Bảo dưỡng định kỳ phương tiện: Đối với bình chữa cháy, cần kiểm tra kim đồng hồ đo áp suất thường xuyên (kim phải chỉ vào vạch xanh). Định kỳ 6 tháng đến 1 năm cần đảo bột trong bình bằng cách dốc ngược bình vài lần và tiến hành nạp sạc lại theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
• Tổ chức diễn tập thực tế cho gia đình: Thiết bị tốt đến đâu cũng trở nên vô dụng nếu lúc xảy ra sự cố người dùng bị hoảng loạn và không biết cách vận hành. Hãy hướng dẫn kỹ lưỡng cho tất cả các thành viên trong gia đình, kể cả trẻ nhỏ, cách rút chốt bình chữa cháy, cách đeo mặt nạ lọc độc và cách sử dụng thang dây thoát hiểm đúng kỹ thuật.

Chủ động phòng ngừa cháy nổ chính là bảo vệ hạnh phúc và tương lai của chính gia đình bạn. Hãy rà soát và trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn ngay hôm nay để không bao giờ phải nói lời hối tiếc!