Trong lộ trình đổi mới giáo dục phổ thông, cách đánh giá và xếp loại học sinh đã có những thay đổi căn bản. Khái niệm "học sinh trung bình" vốn quen thuộc với nhiều thế hệ nay đã được thay thế bằng các tiêu chuẩn mới. Vậy học sinh cần đạt bao nhiêu điểm để được lên lớp và điều kiện xét tốt nghiệp hiện nay ra sao?

Khái niệm "Học sinh trung bình" trong quy định mới

Kể từ năm học 2024-2025, việc đánh giá học sinh ở tất cả các khối lớp từ 6 đến 12 đã chính thức áp dụng theo quy định tại Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT. Theo đó, kết quả học tập của học sinh trong từng học kỳ và cả năm học không còn được xếp loại "Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu, Kém" như trước đây.

Thay vào đó, học sinh sẽ được đánh giá theo 04 mức: Tốt, Khá, Đạt và Chưa đạt. Mức "Đạt" có thể coi là tương đương với khái niệm "Trung bình" trước đây, phản ánh việc học sinh đã đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của chương trình học.

"Mức Đạt: Có nhiều nhất 01 (một) môn học đánh giá bằng nhận xét được đánh giá mức Chưa đạt; ít nhất 06 (sáu) môn học đánh giá bằng nhận xét kết hợp đánh giá bằng điểm số có ĐTBmhk, ĐTBmcn từ 5,0 điểm trở lên; không có môn học nào có ĐTBmhk, ĐTBmcn dưới 3,5 điểm."

Điều kiện để học sinh được lên lớp và xét tốt nghiệp

Để được lên lớp, học sinh không chỉ cần đảm bảo về mặt điểm số mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về rèn luyện và chuyên cần. Cụ thể, theo Điều 15 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, học sinh được lên lớp nếu đạt đủ các điều kiện sau:

• Kết quả rèn luyện cả năm học (hạnh kiểm) được đánh giá từ mức Đạt trở lên.
• Kết quả học tập cả năm học được đánh giá từ mức Đạt trở lên.
• Nghỉ học không quá 45 buổi trong một năm học (tính cả nghỉ có phép và không phép, nghỉ liên tục hoặc nhiều lần cộng dồn).

Đối với học sinh lớp 9, việc xét công nhận tốt nghiệp Trung học cơ sở (THCS) hiện nay được thực hiện theo Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT. Điều kiện quan trọng nhất là học sinh phải hoàn thành chương trình lớp 9 và không nghỉ học quá số buổi quy định.

Học lực có ảnh hưởng đến hạnh kiểm không?

Một thắc mắc phổ biến của phụ huynh là liệu học lực thấp có bị hạ hạnh kiểm hay không. Thực tế, việc đánh giá rèn luyện (hạnh kiểm) và đánh giá học tập là hai quy trình độc lập. Tuy nhiên, ý thức phấn đấu trong học tập cũng là một trong những tiêu chí để giáo viên nhận xét về mức độ rèn luyện của học sinh.

Nếu học sinh có học lực ở mức "Đạt" nhưng luôn có ý thức chấp hành nội quy, tích cực tham gia các hoạt động của trường lớp thì vẫn hoàn toàn có thể đạt mức rèn luyện "Tốt" hoặc "Khá". Ngược lại, dù học giỏi nhưng vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, học sinh vẫn có thể bị xếp loại rèn luyện ở mức "Chưa đạt".

Tóm lại, dù khái niệm "học sinh trung bình" đã lùi vào quá khứ, nhưng tiêu chuẩn để "vượt rào" lên lớp vẫn đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ từ phía người học. Phụ huynh cần nắm vững các quy định tại Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT để đồng hành cùng con em mình một cách hiệu quả nhất.