Đất đai luôn là vấn đề cốt lõi, gắn liền với vận mệnh dân tộc và sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trải qua hơn 70 năm kể từ ngày lập quốc, hệ thống pháp luật đất đai Việt Nam đã có những bước tiến dài, phản ánh hơi thở của từng giai đoạn lịch sử. Việc nhìn lại chặng đường này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ giá trị của quyền sử dụng đất mà còn thấy được tầm nhìn chiến lược của Nhà nước trong việc quản lý nguồn tài nguyên quý giá này.

1. Những viên gạch đầu tiên: Luật Cải cách ruộng đất 1953

Ngay từ những ngày đầu kháng chiến chống thực dân, Đảng và Nhà nước đã xác định ruộng đất là vấn đề then chốt. Ngày 04/12/1953, Quốc hội đã ban hành Luật Cải cách ruộng đất năm 1953. Đây được coi là đạo luật đất đai đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, với mục tiêu xóa bỏ chế độ chiếm hữu ruộng đất của thực dân và phong kiến, thực hiện khẩu hiệu "người cày có ruộng".

2. Thời kỳ đổi mới và sự ra đời của các đạo luật hiện đại (1987 - 2013)

Bước sang giai đoạn đổi mới, nhu cầu về một hành lang pháp lý đồng bộ để phát triển kinh tế thị trường đã dẫn đến sự ra đời của các bản Hiến pháp và Luật Đất đai mới:

• Luật Đất đai năm 1987: Đạo luật đầu tiên khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý.
• Luật Đất đai năm 1993: Đánh dấu bước ngoặt khi lần đầu tiên thừa nhận quyền sử dụng đất là một loại hàng hóa đặc biệt với 5 quyền cơ bản: chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế và thế chấp.
• Luật Đất đai năm 2003: Hoàn thiện hơn về cơ chế thị trường, phân cấp quản lý mạnh mẽ cho địa phương.
• Luật Đất đai năm 2013: Tạo ra khung pháp lý ổn định trong suốt một thập kỷ, thúc đẩy quá trình đô thị hóa và thu hút đầu tư mạnh mẽ.

3. Luật Đất đai 2024: Bước ngoặt lớn cho kỷ nguyên số

Ngày 18/01/2024, một chương mới đã mở ra khi Quốc hội thông qua Luật Đất đai 2024. Đây là đạo luật được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những "nút thắt" cuối cùng trong quản lý đất đai, bảo vệ tối đa quyền lợi của người dân.

Những điểm mới đột phá bao gồm:

• Bỏ khung giá đất: Chuyển sang xây dựng bảng giá đất hàng năm sát với giá thị trường, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong bồi thường, giải tỏa.
• Mở rộng quyền cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài: Tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào sở hữu và sử dụng đất tại quê hương.
• Cấp sổ đỏ cho đất không giấy tờ: Giải quyết tồn đọng lịch sử cho những hộ gia đình sử dụng đất ổn định trước ngày 01/7/2014 mà không vi phạm pháp luật.
• Đẩy mạnh số hóa: Xây dựng hệ thống thông tin đất đai quốc gia tập trung, thống nhất, giúp người dân tra cứu thông tin dễ dàng.

Hành trình 70 năm với 6 lần thay đổi lớn đã cho thấy sự cầu thị và nỗ lực không ngừng của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế. Luật Đất đai 2024 không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là lời cam kết về một xã hội công bằng, phát triển bền vững và thịnh vượng.