Chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức được áp dụng từ ngày 01/7/2025. Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận chính là việc hình thành tầng trợ cấp hưu trí xã hội, giúp những người cao tuổi không có lương hưu sớm tiếp cận được nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội: Hạ độ tuổi, mở rộng đối tượng

Theo quy định tại Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhưng đầy tính nhân văn:

1. Công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi có đủ các điều kiện sau đây:
a) Từ đủ 75 tuổi trở lên;
b) Không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ;
c) Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Đặc biệt, đối với những người thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, độ tuổi được hưởng trợ cấp đã được hạ xuống đáng kể. Cụ thể, công dân từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc diện nghèo, cận nghèo và không có lương hưu sẽ chính thức bước chân vào hệ thống an sinh này.

Mức trợ cấp 500.000 đồng/tháng và các quyền lợi đi kèm

Dựa trên đề xuất mới nhất từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng dự kiến sẽ là 500.000 đồng. Đây là con số được tính toán dựa trên khả năng cân đối ngân sách và điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay. Theo Điều 22 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp này sẽ được Chính phủ rà soát và điều chỉnh định kỳ mỗi 03 năm một lần.

Bên cạnh khoản tiền mặt hằng tháng, người hưởng trợ cấp còn nhận được những quyền lợi thiết thực khác:

• Bảo hiểm y tế miễn phí: Ngân sách nhà nước sẽ đóng bảo hiểm y tế cho người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, giúp họ yên tâm hơn khi thăm khám và điều trị bệnh.
• Hỗ trợ chi phí mai táng: Khi người đang hưởng trợ cấp qua đời, tổ chức hoặc cá nhân lo mai táng sẽ được nhận hỗ trợ chi phí mai táng với mức dự kiến là 10 triệu đồng, thực hiện theo quy định của pháp luật về người cao tuổi.

Thời điểm hưởng và thủ tục liên thông điện tử

Việc xác định thời điểm hưởng trợ cấp được chia thành hai giai đoạn rõ rệt:

• Đối với người đã đủ tuổi trước ngày 01/7/2025: Thời điểm hưởng tính từ ngày 01/7/2025.
• Đối với người đủ tuổi sau ngày 01/7/2025: Thời điểm hưởng tính từ tháng người đó đủ tuổi quy định.

Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, các thủ tục liên quan đến mai táng phí sẽ được thực hiện liên thông điện tử theo quy định tại Nghị định 63/2024/NĐ-CP. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho gia đình người cao tuổi trong những thời điểm khó khăn nhất.

Việc triển khai tầng trợ cấp hưu trí xã hội không chỉ là một bước tiến về mặt pháp lý mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với thế hệ người cao tuổi - những người đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nhưng chưa có điều kiện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.