Quy định mới về hạn mức mua sắm trực tiếp không qua thủ tục chỉ định thầu rút gọn

Nhằm tháo gỡ khó khăn, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao tính chủ động cho các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, quy định pháp luật về đấu thầu đã có sự thay đổi quan trọng liên quan đến hạn mức mua sắm quy mô nhỏ. Theo đó, các gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng được áp dụng cơ chế đặc thù, giúp giản lược tối đa quy trình thủ tục nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc công khai, tiết kiệm và hiệu quả.

Sự điều chỉnh này mang lại cơ chế quản lý linh hoạt hơn cho các chủ đầu tư và thủ trưởng đơn vị mua sắm, loại bỏ các bước chuẩn bị hồ sơ phức tạp đối với những khoản chi tiêu phát sinh thường xuyên có giá trị nhỏ.

Hạn mức mua sắm 100 triệu đồng và sự thay đổi so với quy định trước đây

Căn cứ theo quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 349/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đấu thầu 2023), cơ chế mua sắm giản lược áp dụng đối với các gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá trị không quá 100 triệu đồng.

Trước thời điểm quy định mới có hiệu lực, hạn mức được áp dụng cơ chế không phải thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn chỉ dừng lại ở mức không quá 50 triệu đồng theo quy định tại khoản 4 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Việc nâng gấp đôi hạn mức từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng thể hiện tư duy đổi mới trong quản lý chi tiêu công, tiệm cận hơn với thực tế biến động giá cả thị trường và đáp ứng nhu cầu mua sắm vật tư, trang thiết bị nhỏ lẻ hàng ngày tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Điều kiện và thủ tục được miễn giảm khi thực hiện mua sắm dưới 100 triệu đồng

Đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm trong phạm vi giá trị không quá 100 triệu đồng, cơ quan, đơn vị mua sắm được hưởng nhiều ưu đãi về mặt thủ tục pháp lý, cụ thể bao gồm:

• Không phải đáp ứng các điều kiện chỉ định thầu thông thường: Đơn vị không cần chứng minh các điều kiện nghiêm ngặt quy định tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (chẳng hạn như yêu cầu về quyết định phê duyệt dự án, kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc năng lực tài chính phức tạp của nhà thầu).
• Không bắt buộc thực hiện quy trình chỉ định thầu rút gọn: Chủ đầu tư/đơn vị mua sắm được phép bỏ qua chuỗi bước thủ tục hành chính bao gồm: lập và gửi dự thảo hợp đồng, hoàn thiện hợp đồng, ban hành quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, công khai thông tin trên hệ thống đấu thầu và ký kết hợp đồng chính thức.
• Cơ chế mua sắm trực tiếp linh hoạt: Đơn vị có thể trực tiếp lựa chọn hàng hóa, dịch vụ từ nhà cung cấp uy tín trên thị trường, miễn sao giá trị mua sắm không vượt quá mốc 100 triệu đồng và đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn, kỹ thuật.

Yêu cầu bắt buộc về hóa đơn, chứng từ và trách nhiệm của người đứng đầu

Mặc dù pháp luật cho phép giản lược toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu khắt khe, điều đó không đồng nghĩa với việc quản lý chi tiêu công bị buông lỏng. Quy định pháp luật đặt ra hai rào cản tài chính và trách nhiệm quản lý nghiêm ngặt:

1. Bảo đảm chế độ hóa đơn, chứng từ đầy đủ: Mọi khoản chi mua sắm dưới 100 triệu đồng bắt buộc phải có đầy đủ hóa đơn tài chính hợp pháp (hóa đơn điện tử), chứng từ thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng hoặc chứng từ thu chi theo đúng quy định của pháp luật về tài chính, kế toán và quản lý tài sản công.
2. Trách nhiệm giải trình của Thủ trưởng đơn vị: Thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm là người trực tiếp quyết định và tự chịu trách nhiệm toàn bộ trước pháp luật và cơ quan cấp trên về tính tiết kiệm, hiệu quả, sự cần thiết của khoản mua sắm cũng như tính chính xác của hồ sơ thanh toán.
3. Quyền lựa chọn áp dụng chỉ định thầu rút gọn: Trong những trường hợp cụ thể, nếu Thủ trưởng cơ quan xét thấy cần thiết phải lập hợp đồng ràng buộc chặt chẽ về điều khoản bảo hành, bảo trì hoặc trách nhiệm pháp lý của nhà thầu, đơn vị vẫn hoàn toàn có quyền chủ động lựa chọn thực hiện mua sắm theo đúng quy trình chỉ định thầu rút gọn quy định tại khoản 3 Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Tác động tích cực đối với công tác quản lý chi tiêu công tại các đơn vị

Quy định nâng hạn mức mua sắm trực tiếp không qua chỉ định thầu rút gọn lên 100 triệu đồng theo Nghị định 349/2026/NĐ-CP mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Rút ngắn đáng kể thời gian xử lý công việc và mua sắm vật tư khẩn cấp phục vụ nhiệm vụ chuyên môn của các cơ quan, đơn vị.
• Giảm bớt gánh nặng về chứng từ, thủ tục hành chính không cần thiết cho cán bộ phụ trách công tác đấu thầu và kế toán.
• Tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu cơ quan sử dụng ngân sách.

Các cơ quan, đơn vị công lập cần rà soát lại quy chế chi tiêu nội bộ để điều chỉnh các quy định mua sắm nhỏ lẻ phù hợp với khung pháp lý mới, vừa bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật vừa nâng cao hiệu quả chi tiêu ngân sách.