Trong nỗ lực đổi mới quản trị nhà trường và giảm áp lực hành chính cho đội ngũ nhà giáo, ngày 03/09/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Công văn 5922/BGDĐT-GDPT. Văn bản này được xem là một "luồng gió mới" giúp giải phóng giáo viên khỏi những gánh nặng giấy tờ không cần thiết, tập trung tối đa nguồn lực cho công tác dạy và học trong năm học 2026-2027.

Lệnh "khai tử" các loại hồ sơ, sổ sách không có căn cứ pháp lý

Một trong những nội dung trọng tâm của Công văn 5922/BGDĐT-GDPT là yêu cầu các cơ sở giáo dục chỉ thực hiện đúng và đủ các loại hồ sơ, sổ sách theo quy định tại Điều lệ trường học. Cụ thể, các nhà trường phải đối chiếu với danh mục hồ sơ chuyên môn được quy định tại Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Tuyệt đối không được tự đặt ra hoặc yêu cầu giáo viên thực hiện thêm bất kỳ loại hồ sơ, sổ sách, biểu mẫu hay minh chứng nào nếu không có căn cứ pháp lý rõ ràng. Điều này nhằm chấm dứt tình trạng mỗi địa phương, mỗi nhà trường lại "sáng tạo" thêm các loại sổ sách gây lãng phí thời gian và công sức của giáo viên.

Đối với những hồ sơ đã có trong quy định nhưng bộc lộ sự bất cập, trùng lặp hoặc không mang lại giá trị thực tiễn, các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổng hợp và đề xuất cấp có thẩm quyền cắt giảm hoặc thay thế. Trong khi chờ đợi sự điều chỉnh chính thức, các đơn vị vẫn phải tuân thủ quy định hiện hành nhưng cần tối ưu hóa quy trình thực hiện.

Cắt giảm hàng loạt cuộc thi, hội thi gây áp lực cho giáo viên và học sinh

Bên cạnh việc tinh gọn sổ sách, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu rà soát và cắt giảm mạnh mẽ các cuộc thi, hội thi không thực chất. Theo tinh thần của Luật Giáo dục 2019 và các văn bản hướng dẫn, việc tổ chức các sân chơi trí tuệ phải dựa trên tinh thần tự nguyện và vì sự phát triển toàn diện của người học.

• Đối với học sinh: Dừng tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã (trừ mục đích tuyển chọn đội tuyển thi cấp tỉnh/quốc gia). Các hoạt động giao lưu tiếng Anh, STEM, AI phải được tổ chức như một sân chơi bổ ích, không biến tướng thành kỳ thi lấy thành tích để đánh giá thi đua.
• Đối với giáo viên: Không tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường, cấp xã chỉ để lấy thành tích. Đặc biệt, đối với bậc mầm non, Bộ yêu cầu không tổ chức các hội thi làm đồ dùng, đồ chơi mang tính phong trào, gây áp lực cho giáo viên.

Đẩy mạnh hồ sơ số và khai thác dữ liệu dùng chung

Năm học 2026-2027 đánh dấu bước ngoặt trong việc chuyển đổi số ngành giáo dục. Công văn 5922/BGDĐT-GDPT yêu cầu các Sở GD&ĐT đẩy mạnh triển khai hồ sơ số, sổ sách số theo lộ trình. Một quy định rất được giáo viên ủng hộ là: Không yêu cầu nộp đồng thời cả hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử cho cùng một nội dung.

Đồng thời, các cơ quan quản lý không được yêu cầu nhà trường báo cáo lại những thông tin, số liệu đã có sẵn trên cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành. Việc tận dụng tối đa công nghệ thông tin không chỉ giúp minh bạch hóa quản lý mà còn bảo vệ quyền lợi của nhà giáo theo tinh thần của Luật Nhà giáo 2025.

Lời kết và khuyến nghị

Việc ban hành Công văn 5922/BGDĐT-GDPT là một quyết sách kịp thời, thể hiện sự lắng nghe của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với tâm tư của đội ngũ giáo viên cả nước. Để quy định này thực sự đi vào cuộc sống, cần có sự giám sát chặt chẽ từ các cấp quản lý và sự đồng lòng của tập thể sư phạm các nhà trường. Giáo viên cần chủ động cập nhật các quy định mới để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh tình trạng "luật chồng luật" tại cơ sở.