Ngày 01/7/2026 không chỉ là một mốc thời gian thông thường mà còn là điểm khởi đầu cho hàng loạt chính sách thuế mới, mang đến những thay đổi sâu rộng trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam. Từ thuế thu nhập cá nhân, quản lý thuế đến các quy định về hải quan và chính sách ưu đãi đối với xăng dầu, những điều chỉnh này hứa hẹn sẽ tác động đáng kể đến mọi đối tượng, từ người dân, hộ kinh doanh cho đến các doanh nghiệp lớn. Việc nắm bắt kịp thời và hiểu rõ các quy định mới là chìa khóa để đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh những rủi ro không đáng có và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế trong bối cảnh kinh tế đang chuyển mình.

1. Thuế thu nhập cá nhân: Những điểm mới cần lưu ý

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (trừ các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026), nhiều điểm mới quan trọng đã được bổ sung, mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế và điều chỉnh cách tính thuế đối với một số đối tượng.

1.1. Mở rộng các khoản thu nhập chịu thuế

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc bổ sung các khoản thu nhập chịu thuế mới, phản ánh sự phát triển của nền kinh tế số và các hình thức tài sản mới. Cụ thể, các khoản thu nhập sau đây sẽ chính thức chịu thuế từ 01/7/2026:

• Chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn”: Đây là động thái nhằm quản lý chặt chẽ hơn các giao dịch liên quan đến tài sản số có giá trị cao.
• Chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon: Phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và cam kết quốc tế về môi trường, các giao dịch liên quan đến tín chỉ carbon sẽ được đưa vào diện chịu thuế.
• Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá: Nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch, thu nhập từ việc chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá sẽ phải chịu thuế.
• Chuyển nhượng tài sản số: Quy định này bao quát các loại tài sản số mới nổi, đảm bảo không bỏ sót nguồn thu trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.
• Chuyển nhượng vàng miếng: Giao dịch vàng miếng cũng sẽ chịu thuế, góp phần ổn định thị trường và tăng cường quản lý nhà nước.

1.2. Hộ, cá nhân kinh doanh được trừ chi phí như doanh nghiệp

Để tạo điều kiện thuận lợi và công bằng hơn cho hộ, cá nhân kinh doanh, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cho phép các đối tượng này được trừ đi chi phí để tính thuế tương tự như doanh nghiệp. Điều này giúp giảm gánh nặng thuế, khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn.

1.3. Áp thuế 5% đối với cá nhân cho thuê bất động sản

Một điểm mới khác là việc áp dụng mức thuế 5% đối với cá nhân có thu nhập từ việc cho thuê bất động sản. Quy định này nhằm chuẩn hóa việc quản lý thuế đối với hoạt động cho thuê, đảm bảo công bằng giữa các đối tượng nộp thuế.

2. Những cải cách đột phá trong Luật Quản lý thuế 2025

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026, mang đến nhiều cải cách quan trọng, đặc biệt là trong việc giảm thời hạn khai bổ sung hồ sơ và tự động hóa các quy trình thuế.

2.1. Giảm thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế

Theo khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế hoặc các khoản thu khác đã nộp cho cơ quan thuế có sai sót sẽ được khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai sót. Điều này áp dụng trong các trường hợp:

• Trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.
• Hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra thuế, khoản thu khác nêu tại quyết định thanh tra, kiểm tra.
• Hồ sơ không thuộc trường hợp cơ quan điều tra yêu cầu không được khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác để phục vụ điều tra vụ án.

Quy định này là một sự thay đổi đáng kể so với Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 trước đây, vốn quy định thời hạn là 10 năm. Việc rút ngắn thời hạn này nhằm thúc đẩy người nộp thuế chủ động rà soát và điều chỉnh kịp thời, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý của cơ quan thuế.

2.2. Tự động hóa trong hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế

Nhằm hiện đại hóa công tác quản lý thuế, Điều 18 và Điều 19 Luật Quản lý thuế 2025 quy định việc cơ quan thuế sẽ triển khai hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế tự động. Quá trình này sẽ dựa trên cơ sở dữ liệu, tiêu chí quản lý rủi ro, quy trình xử lý tự động và đảm bảo an toàn thông tin. Đây là một bước tiến lớn, giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm thiểu thủ tục hành chính và tăng cường tính minh bạch, công bằng trong việc thực hiện các chính sách ưu đãi thuế.

2.3. Mở rộng dịch vụ của tổ chức kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế

Điều 51 Luật Quản lý thuế 2025 mở rộng phạm vi hoạt động của các tổ chức kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế (đại lý thuế). Theo đó, các đại lý thuế được phép cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, với điều kiện phải có ít nhất một người có chứng chỉ kế toán viên. Quy định này không chỉ tạo thêm cơ hội kinh doanh cho các đại lý thuế mà còn giúp các đối tượng kinh doanh nhỏ lẻ tiếp cận dễ dàng hơn với dịch vụ kế toán chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng quản lý tài chính.

3. Mức phạt mới cho hành vi khai sai tiền thuế trong hải quan

Từ ngày 01/7/2026, các hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu trong lĩnh vực hải quan sẽ phải đối mặt với mức phạt nghiêm khắc hơn. Theo Điều 10 Nghị định 169/2026/NĐ-CP, mức phạt có thể lên đến 10% hoặc 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc tăng trong các trường hợp sau:

• Khai sai về lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất, mức thuế.
• Khai sai đối tượng không chịu thuế, đối tượng miễn thuế, hàng quản lý theo hạn ngạch thuế quan.
• Lập và khai không đúng các nội dung trong hồ sơ miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế, hồ sơ xử lý tiền thuế, tiền phạt nộp thừa.

Những quy định này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khai báo chính xác và đầy đủ thông tin trong hoạt động hải quan, góp phần chống thất thu ngân sách và đảm bảo công bằng trong thương mại quốc tế.

4. Kéo dài chính sách giảm thuế đối với xăng dầu đến hết 30/9/2026

Trong bối cảnh biến động của thị trường năng lượng toàn cầu, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 34/2026/NQ-CP vào ngày 30/6/2026, quyết định kéo dài thời hạn áp dụng các chính sách giảm thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng dầu.

4.1. Gia hạn giảm thuế nhập khẩu ưu đãi

Theo Điều 1 Nghị quyết 34/2026/NQ-CP, Chính phủ đã kéo dài thời hạn áp dụng Nghị quyết số 25/2026/NQ-CP và Nghị định số 72/2026/NĐ-CP về thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu đến hết ngày 30/9/2026. Quyết định này nhằm ổn định giá cả, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong việc tiếp cận nguồn năng lượng thiết yếu.

4.2. Kéo dài giảm thuế bảo vệ môi trường và VAT

Đồng thời, tại Điều 2 Nghị quyết 34/2026/NQ-CP, Chính phủ cũng kéo dài thời hạn áp dụng Nghị quyết số 19/2026/QH16 ngày 12/4/2026 của Quốc hội đến hết ngày 30/9/2026 đối với thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng. Nghị quyết 34/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/9/2026. Điều này thể hiện sự linh hoạt của Chính phủ trong việc điều hành chính sách tài khóa, sẵn sàng điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định thị trường xăng dầu.

Trong trường hợp cần điều chỉnh việc rút ngắn hoặc kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị quyết, Bộ Công Thương có trách nhiệm đề xuất Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định. Điều này cho thấy cơ chế giám sát và điều chỉnh chính sách liên tục, nhằm đảm bảo hiệu quả tối ưu trong quản lý kinh tế vĩ mô.

Những chính sách thuế mới có hiệu lực từ 01/7/2026 là minh chứng cho nỗ lực của Nhà nước trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và đảm bảo công bằng xã hội. Việc chủ động tìm hiểu và tuân thủ các quy định này sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp vững vàng hơn trước những thay đổi, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.