Chính sách an sinh xã hội dành cho người cao tuổi luôn là vấn đề được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Với việc Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, một tầng an sinh mới mang tên "Trợ cấp hưu trí xã hội" đã được thiết lập, mở ra cơ hội hưởng chế độ hàng tháng cho hàng triệu người cao tuổi chưa có lương hưu.

Ai được xem là người cao tuổi theo quy định hiện hành?

Trước khi đi sâu vào các mức trợ cấp, cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng. Theo quy định tại Luật người cao tuổi năm 2009, khái niệm này được định nghĩa như sau:

Người cao tuổi là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên.

Tuy nhiên, không phải mọi người cao tuổi đều mặc nhiên nhận được trợ cấp hằng tháng. Các mức hưởng và điều kiện sẽ được phân tầng dựa trên độ tuổi, hoàn cảnh kinh tế và quá trình tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) trước đó.

Trợ cấp hưu trí xã hội - Điểm mới đột phá từ 01/7/2025

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính là việc chính thức hóa loại hình "Trợ cấp hưu trí xã hội". Đây là chế độ do ngân sách nhà nước bảo đảm, dành cho những người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng.

Điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Căn cứ Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, công dân Việt Nam được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Trường hợp thông thường: Từ đủ 75 tuổi trở lên và không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
• Trường hợp đặc biệt: Từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi nếu thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo và không có lương hưu/trợ cấp BHXH.

Đặc biệt, khoản 3 Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng mở ra lộ trình giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp này tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ, nhằm tiến tới mục tiêu bao phủ an sinh toàn dân.

Mức hưởng và các quyền lợi đi kèm: Không chỉ là tiền mặt

Theo Điều 22 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng sẽ do Chính phủ quy định và được rà soát, điều chỉnh định kỳ mỗi 03 năm một lần. Bên cạnh khoản tiền mặt hàng tháng, người hưởng còn nhận được các quyền lợi quan trọng khác:

• Bảo hiểm y tế: Được ngân sách nhà nước đóng BHYT miễn phí.
• Hỗ trợ mai táng phí: Khi người đang hưởng trợ cấp qua đời, thân nhân sẽ được nhận hỗ trợ chi phí mai táng tối thiểu bằng 20 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội (hiện nay tương đương khoảng 10 triệu đồng).

Giải pháp cho người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu

Đối với những người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu, có đóng BHXH nhưng chưa đủ số năm để hưởng lương hưu và cũng chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (dưới 75 tuổi), Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đưa ra một giải pháp linh hoạt:

Người lao động có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình trong thời gian chờ đợi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Mức hưởng này thấp nhất cũng sẽ bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội do Chính phủ quy định, giúp người lao động có nguồn thu nhập ổn định ngay khi vừa nghỉ việc.

Việc nắm vững các quy định mới về trợ cấp người cao tuổi từ ngày 01/7/2025 không chỉ giúp các bậc cao niên đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp gia đình có sự chuẩn bị tốt nhất về mặt tài chính và thủ tục hành chính.