Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu thuê nhà để sinh sống, học tập và làm việc ngày càng tăng cao. Đi kèm với đó là các thủ tục hành chính về cư trú mà cả người thuê và chủ cho thuê đều cần phải nắm rõ để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có. Một trong những vấn đề thường gặp nhất chính là: Ai là người có nghĩa vụ nộp lệ phí khi thực hiện đăng ký cư trú?

1. Nghĩa vụ đăng ký tạm trú khi thay đổi chỗ ở

Theo quy định tại Điều 27 Luật Cư trú 2020, công dân có trách nhiệm thực hiện đăng ký tạm trú khi đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú. Điều kiện để phải đăng ký là thời gian sinh sống từ 30 ngày trở lên vì mục đích lao động, học tập hoặc các mục đích khác.

Như vậy, về mặt nguyên tắc, người thuê nhà chính là đối tượng trực tiếp phát sinh nhu cầu cư trú tại địa điểm mới, do đó họ có nghĩa vụ phải khai báo và thực hiện các thủ tục đăng ký tạm trú theo đúng quy định của Luật Cư trú 2020.

2. Ai là người phải nộp lệ phí đăng ký cư trú?

Để giải đáp thắc mắc về người nộp lệ phí, chúng ta cần đối chiếu với các quy định về phí và lệ phí hiện hành. Cụ thể, tại Điều 2 Thông tư 75/2022/TT-BTC đã xác định rõ đối tượng nộp lệ phí như sau:

Điều 2. Người nộp lệ phí

Công dân Việt Nam khi thực hiện thủ tục đăng ký cư trú (đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ) với cơ quan đăng ký cư trú theo quy định pháp luật cư trú thì phải nộp lệ phí theo quy định tại Thông tư này.

Căn cứ vào quy định trên, người trực tiếp thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan công an sẽ là người có trách nhiệm nộp lệ phí. Trong mối quan hệ thuê nhà, có hai trường hợp thường xảy ra trên thực tế:

• Trường hợp 1: Người thuê tự đi đăng ký. Lúc này, người thuê nhà là người thực hiện thủ tục nên họ sẽ trực tiếp nộp lệ phí cho cơ quan đăng ký cư trú.
• Trường hợp 2: Chủ trọ đăng ký thay cho người thuê. Đây là trường hợp phổ biến nhất. Chủ trọ thường chủ động thu thập thông tin của người thuê để thực hiện đăng ký tạm trú tập trung. Khi đó, chủ trọ sẽ là người nộp lệ phí. Tuy nhiên, chủ trọ có quyền thỏa thuận với người thuê về việc hoàn trả số tiền này hoặc tính gộp vào chi phí thuê nhà hàng tháng.

3. Mức xử phạt khi không đăng ký cư trú

Việc lơ là hoặc cố tình không thực hiện đăng ký tạm trú không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý của nhà nước mà còn khiến công dân đối mặt với các chế tài xử phạt hành chính. Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Đối với chủ cho thuê, nếu không thực hiện thông báo lưu trú cho cơ quan công an theo quy định cũng sẽ bị xử phạt theo các mức tương ứng quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Do đó, cả hai bên cần có sự phối hợp chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý của mình.

4. Lời khuyên pháp lý

Để quá trình thuê nhà diễn ra thuận lợi, người thuê nên chủ động trao đổi với chủ trọ ngay từ khi ký hợp đồng về việc ai sẽ là người đi thực hiện thủ tục đăng ký tạm trú và khoản lệ phí này sẽ do bên nào chi trả. Việc minh bạch ngay từ đầu sẽ giúp tránh được những tranh chấp nhỏ nhưng gây khó chịu trong quá trình sinh sống.

Ngoài ra, hiện nay công dân hoàn toàn có thể thực hiện đăng ký cư trú trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại đáng kể.

Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn chi tiết và chính xác về vấn đề nộp lệ phí đăng ký cư trú. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn cụ thể hơn.