Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa, cụ thể là từ ngày 15/3/2026, các quy định mới về việc niêm phong và mở niêm phong tang vật, phương tiện vi phạm hành chính sẽ chính thức được áp dụng. Đây là nội dung trọng tâm tại Nghị định 47/2026/NĐ-CP, nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý mà Nghị định 138/2021/NĐ-CP trước đó chưa quy định chi tiết.

Tại sao cần bổ sung quy định về niêm phong tang vật?

Trong thực tiễn xử lý vi phạm hành chính, việc tạm giữ tang vật, phương tiện là biện pháp ngăn chặn phổ biến. Tuy nhiên, nếu không có quy trình niêm phong chặt chẽ, tài sản rất dễ bị hư hỏng, tráo đổi hoặc gây ra những tranh chấp không đáng có giữa người vi phạm và cơ quan thực thi pháp luật. Trước đây, Nghị định 138/2021/NĐ-CP chủ yếu tập trung vào khâu quản lý, bảo quản và xử lý khi hết thời hạn tạm giữ mà thiếu đi các bước kỹ thuật cụ thể về niêm phong.

Chính vì vậy, việc bổ sung Điều 11a vào sau Điều 11 của Nghị định 138/2021/NĐ-CP là một bước tiến lớn trong việc minh bạch hóa hoạt động hành chính.

Quy trình niêm phong 'chuẩn' từ ngày 15/3/2026

Theo quy định mới, người lập biên bản tạm giữ hoặc người có thẩm quyền tạm giữ tang vật, phương tiện sẽ là người trực tiếp quyết định việc niêm phong. Quy trình này được thực hiện hết sức khắt khe:

• Đối với tang vật thông thường: Sử dụng tem hoặc giấy niêm phong dán đè lên các bộ phận có thể mở được (như nắp thùng, cửa xe, nắp bình xăng...) để đảm bảo không thể tác động vào bên trong mà không làm rách niêm phong.
• Đối với tang vật cồng kềnh: Trong trường hợp phương tiện có kích thước quá lớn hoặc không thể di chuyển về kho bãi ngay lập tức, việc niêm phong sẽ được thực hiện tại các vị trí xác định nguồn gốc, đặc điểm hoặc các bộ phận máy móc chính.

"Tang vật, phương tiện bị tạm giữ được niêm phong bằng việc dán tem, giấy niêm phong đè lên những phần, bộ phận có thể mở để bảo đảm giữ nguyên trạng của tang vật, phương tiện."

Yêu cầu khắt khe đối với tem và giấy niêm phong

Không phải loại giấy nào cũng có thể dùng để niêm phong. Nghị định 47/2026/NĐ-CP quy định rõ tem, giấy niêm phong phải bảo đảm:

• Không bị rách, không mờ chữ và tuyệt đối không thể làm giả.
• Phải ghi đầy đủ: Tên cơ quan niêm phong, thời gian (giờ, ngày, tháng, năm), chữ ký của người tham gia và dấu xác nhận của cơ quan thực hiện.

Mở niêm phong: Quyền lợi của người vi phạm được bảo đảm

Một điểm đáng chú ý là việc mở niêm phong không được thực hiện tùy tiện. Quy trình này bắt buộc phải có sự chứng kiến của người vi phạm hoặc người đại diện hợp pháp của họ. Trong trường hợp họ vắng mặt, phải có người chứng kiến khách quan.

Mọi hoạt động từ lúc dán niêm phong đến khi xé niêm phong đều phải được lập biên bản chi tiết. Đây chính là bằng chứng pháp lý quan trọng nhất để người dân có thể khiếu nại nếu phát hiện tài sản của mình bị xâm phạm trong quá trình tạm giữ.

Lời khuyên pháp lý

Với tư cách là chuyên gia pháp lý, chúng tôi khuyên người dân khi có tang vật, phương tiện bị tạm giữ từ sau ngày 15/3/2026 cần lưu ý:

1. Yêu cầu cơ quan chức năng thực hiện đúng quy trình niêm phong ngay tại thời điểm lập biên bản tạm giữ.
2. Kiểm tra kỹ các thông tin trên tem niêm phong trước khi ký tên vào biên bản.
3. Chụp ảnh hoặc quay phim lại trạng thái niêm phong để làm đối chứng khi nhận lại tài sản.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 47/2026/NĐ-CP không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn là lá chắn bảo vệ tài sản cá nhân trước những rủi ro không đáng có.