Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách thể chế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngày 14/05/2013, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 48/2013/NĐ-CP. Đây là văn bản quan trọng sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định liên quan đến kiểm soát thủ tục hành chính, đánh dấu một bước tiến mới trong việc công khai, minh bạch hóa các quy định pháp luật tại Việt Nam.

Thay đổi căn bản về thời hạn công bố thủ tục hành chính

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của Nghị định 48/2013/NĐ-CP chính là việc điều chỉnh kéo dài thời hạn công bố thủ tục hành chính (TTHC) trước khi văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng "nước đến chân mới nhảy", giúp các đối tượng chịu tác động có đủ thời gian để nghiên cứu và chuẩn bị thực hiện.

Cụ thể, so với quy định cũ tại Nghị định 63/2010/NĐ-CP (vốn chỉ yêu cầu công bố trước ít nhất 10 ngày làm việc), quy định mới đã phân cấp và chi tiết hóa thời hạn như sau:

• Đối với cấp Trung ương: Quyết định công bố TTHC do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành phải được thực hiện chậm nhất trước 20 ngày làm việc tính đến ngày văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực.
• Đối với cấp địa phương: Thời hạn công bố là chậm nhất 05 ngày làm việc đối với các TTHC do Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc người đứng đầu cơ quan được ủy quyền ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện.

"Quyết định công bố phải được ban hành chậm nhất trước 20 ngày làm việc đối với các thủ tục hành chính do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ công bố và chậm nhất 05 ngày làm việc đối với các thủ tục hành chính do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh..."

Chuyển giao nhiệm vụ trọng yếu sang Bộ Tư pháp

Một thay đổi mang tính tổ chức bộ máy quan trọng khác là việc chuyển giao trách nhiệm quản lý nhà nước về kiểm soát TTHC. Theo Nghị định 48/2013/NĐ-CP, Chính phủ giao cho Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm thiết lập, duy trì và vận hành cổng thông tin phản ánh, kiến nghị về TTHC trên Cơ sở dữ liệu quốc gia.

Trước đây, nhiệm vụ này thuộc về Văn phòng Chính phủ theo quy định tại Nghị định 20/2008/NĐ-CP. Việc tập trung đầu mối về Bộ Tư pháp được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thống nhất trong việc kiểm soát từ khâu soạn thảo văn bản đến khâu thực thi và tiếp nhận phản hồi từ thực tiễn.

Ý nghĩa đối với cộng đồng doanh nghiệp và người dân

Việc kéo dài thời gian công bố lên 20 ngày giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc thay đổi quy trình kinh doanh phù hợp với quy định mới. Đồng thời, việc minh bạch hóa kết quả giải quyết TTHC trên môi trường điện tử sẽ giảm thiểu tiêu cực, nhũng nhiễu trong bộ máy công quyền.

Nghị định 48/2013/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2013. Các cơ quan nhà nước cần khẩn trương rà soát và kiện toàn bộ phận kiểm soát TTHC để đáp ứng các yêu cầu khắt khe về thời gian và chất lượng công bố theo quy định mới này.