Trong bối cảnh thị trường dược phẩm đang phát triển mạnh mẽ, việc kiểm soát nội dung quảng cáo thuốc trở thành vấn đề cấp thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo các quy định pháp luật mới nhất vừa được ban hành, các doanh nghiệp dược phẩm cần đặc biệt lưu ý về những rào cản pháp lý nghiêm ngặt, đặc biệt là lệnh cấm sử dụng hình ảnh người bệnh trong các ấn phẩm quảng cáo.

Quy định nghiêm ngặt về hình ảnh và thông tin trong quảng cáo thuốc

Căn cứ theo quy định tại khoản 6 Điều 3 của Nghị định 181/2013/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quảng cáo 2012, các thông tin và hình ảnh sau đây tuyệt đối không được xuất hiện trong nội dung quảng cáo thuốc:

"6. Thông tin, hình ảnh cấm sử dụng trong quảng cáo thuốc bao gồm:

a) Hình ảnh người bệnh;

b) Sơ đồ tác dụng của thuốc mà chưa được nghiên cứu, đánh giá;

c) Hình ảnh, tên của thầy thuốc để giới thiệu thuốc."

Việc cấm sử dụng hình ảnh người bệnh nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng sự đồng cảm hoặc gây hoang mang cho người xem để thúc đẩy việc mua thuốc. Đồng thời, pháp luật cũng ngăn chặn việc sử dụng uy tín của đội ngũ y bác sĩ để "bảo chứng" cho các sản phẩm thuốc khi chưa có sự kiểm chứng độc lập từ cơ quan quản lý y tế.

Cấm sử dụng thư cảm ơn và uy tín cá nhân để quảng cáo

Bên cạnh các quy định tại Nghị định, Bộ Y tế cũng đã ban hành Văn bản hợp nhất 05/TTHN-BYT năm 2013, trong đó nhấn mạnh việc cấm sử dụng danh nghĩa, biểu tượng, hình ảnh, địa vị, uy tín, thư tín của các tổ chức y, dược, của cán bộ y tế và đặc biệt là thư cảm ơn của bệnh nhân để quảng cáo thuốc.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp thường sử dụng các đoạn video hoặc thư tay của bệnh nhân chia sẻ về việc "khỏi bệnh thần kỳ" sau khi dùng thuốc. Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, những thông tin này mang tính chủ quan, không đại diện cho kết quả lâm sàng trên diện rộng và dễ gây hiểu lầm cho người bệnh về công dụng thực tế của thuốc.

Yêu cầu bắt buộc đối với nội dung quảng cáo thuốc

Để một nội dung quảng cáo thuốc được phép lưu hành, doanh nghiệp phải đảm bảo cung cấp đầy đủ các thông tin cơ bản theo quy định tại Luật Quảng cáo 2012, bao gồm:

• Tên thuốc theo đúng quyết định cấp số đăng ký lưu hành tại Việt Nam.
• Tên hoạt chất của thuốc (đối với thuốc đơn thành phần) hoặc tên các hoạt chất (đối với thuốc đa thành phần).
• Chỉ định, cách dùng, liều dùng và các chống chỉ định quan trọng.
• Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường.
• Khuyến cáo bắt buộc: "Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng".

Ngoài ra, đối với các loại thuốc kê đơn, pháp luật nghiêm cấm việc quảng cáo trực tiếp đến công chúng dưới mọi hình thức. Các loại thuốc này chỉ được phép thông tin trong các hội thảo chuyên môn hoặc tài liệu dành riêng cho cán bộ y tế.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và người tiêu dùng

Đối với các đơn vị kinh doanh dược phẩm, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quảng cáo không chỉ giúp tránh được các án phạt hành chính nặng nề theo Nghị định 158/2013/NĐ-CP mà còn xây dựng được uy tín bền vững đối với khách hàng.

Đối với người tiêu dùng, cần hết sức tỉnh táo trước những quảng cáo thuốc có sử dụng hình ảnh bệnh nhân hoặc những lời cam kết quá mức. Việc sử dụng thuốc cần dựa trên sự tư vấn của bác sĩ và các thông tin khoa học chính thống, thay vì tin vào những hình ảnh minh họa mang tính cảm xúc trong quảng cáo.