Chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của hàng triệu người lao động. Với việc Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, các quy định về việc hưởng trợ cấp một lần đã có những thay đổi căn bản. Để hướng dẫn chi tiết nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 158/2025/NĐ-CP, trong đó Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã làm rõ các trường hợp được giải quyết quyền lợi này.

Quy định mới về đối tượng hưởng BHXH một lần từ 01/7/2025

Theo quy định tại Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày Luật này có hiệu lực (trước 01/7/2025) vẫn được bảo lưu quyền hưởng BHXH một lần sau 12 tháng nghỉ việc. Đây là một điểm mấu chốt nhằm đảm bảo quyền lợi cho những người đã tham gia hệ thống từ trước.

Cụ thể, người lao động được xác định là có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025 nếu tại thời điểm giải quyết hồ sơ, họ vẫn còn quỹ thời gian đóng bảo hiểm tích lũy trước mốc thời gian này. Điều này có nghĩa là, dù bạn có tiếp tục làm việc và đóng bảo hiểm sau năm 2025, phần quyền lợi tích lũy trước đó vẫn được ghi nhận để tính toán mức hưởng một lần nếu bạn có nhu cầu.

Cách xác định thời gian 12 tháng không tham gia bảo hiểm

Một trong những điều kiện tiên quyết để rút BHXH một lần là người lao động phải có 12 tháng liên tục không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã hướng dẫn cách tính mốc thời gian này như sau:

• Thời gian 12 tháng được tính liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ.
• Không bao gồm những tháng không phải đóng BHXH bắt buộc theo quy định (như thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản hoặc ốm đau dài ngày).
• Tại thời điểm nộp hồ sơ, người lao động phải đang không tham gia cả BHXH bắt buộc lẫn BHXH tự nguyện.

"Việc xác định 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là 12 tháng không đóng bảo hiểm xã hội được tính liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan bảo hiểm xã hội tiếp nhận đề nghị giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần..."

Lựa chọn giữa BHXH một lần và lương hưu: Quyền quyết định thuộc về ai?

Một tình huống thực tế thường gặp là người lao động vừa đủ điều kiện hưởng BHXH một lần, vừa đủ điều kiện hưởng lương hưu. Trong trường hợp này, pháp luật đề cao quyền tự quyết của cá nhân. Theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, cơ quan bảo hiểm sẽ giải quyết theo văn bản đề nghị của người lao động.

Lời khuyên từ chuyên gia: Mặc dù việc rút BHXH một lần giúp giải quyết khó khăn tài chính trước mắt, nhưng việc bảo lưu để hưởng lương hưu sẽ mang lại sự an tâm về tài chính và thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi về già. Người lao động nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về lộ trình thay đổi chính sách BHXH trong năm 2025 để có kế hoạch bảo vệ quyền lợi an sinh xã hội tốt nhất cho mình.