Sự việc hàng trăm bài thi tại Hà Giang bị can thiệp điểm số không chỉ là một "cú sốc" với ngành giáo dục mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về tính an toàn của quy trình tổ chức thi hiện nay. Trước áp lực dư luận, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Chính phủ đã có những động thái quyết liệt để rà soát và chuẩn bị cho những thay đổi căn bản trong năm tới.

Lỗ hổng từ quy trình chấm thi trắc nghiệm

Vụ việc tại Hà Giang đã phơi bày những kẽ hở chết người trong khâu chấm thi trắc nghiệm. Dù quy trình được quy định khá chặt chẽ tại Thông tư 04/2017/TT-BGDĐT, nhưng việc giám sát lỏng lẻo tại địa phương đã tạo điều kiện cho cá nhân có thẩm quyền can thiệp trực tiếp vào kết quả của thí sinh.

Cụ thể, theo điều tra ban đầu, các đối tượng đã lợi dụng kẽ hở trong việc quản lý đĩa CD chứa dữ liệu quét ảnh bài thi và phần mềm chấm thi để sửa điểm. Điều này cho thấy, yếu tố con người vẫn là mắt xích yếu nhất trong chuỗi quy trình vốn được coi là hiện đại và khách quan này.

Chỉ đạo khẩn từ Chính phủ và bối cảnh rà soát diện rộng

Ngay sau khi sự việc phát lộ, ngày 17/07/2018, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Công văn 6756/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu phải rà soát, hoàn thiện quy trình kỹ thuật bảo đảm giám sát chặt chẽ, khách quan, minh bạch đối với tất cả các khâu của kỳ thi.

Hiện tại, không chỉ Hà Giang, các tổ công tác của Bộ đang tiếp tục xác minh dấu hiệu bất thường tại Sơn La và Lạng Sơn. Những sai phạm này buộc các nhà quản lý phải nhìn nhận lại toàn bộ mô hình "kỳ thi 2 trong 1" vốn được triển khai từ năm 2015.

Kỳ thi THPT Quốc gia 2019: Thay đổi hay là xóa bỏ?

Nhiều chuyên gia giáo dục đề xuất cần có những sửa đổi quan trọng đối với Thông tư 04/2018/TT-BGDĐT để áp dụng cho năm 2019. Các phương án đang được thảo luận bao gồm:

• Chấm thi tập trung theo cụm: Thay vì để các địa phương tự chấm bài thi trắc nghiệm của thí sinh tỉnh mình, Bộ có thể tổ chức các trung tâm chấm thi liên tỉnh hoặc giao cho các trường đại học chủ trì khâu chấm thi.
• Cải tiến công nghệ: Mã hóa dữ liệu bài thi ngay sau khi quét và sử dụng phần mềm chấm thi có tính năng giám sát, ghi lại mọi tác động của người dùng.
• Lắp đặt camera giám sát 24/24: Tại các phòng bảo quản bài thi và phòng chấm thi, đảm bảo không có "khoảng tối" cho các hành vi gian lận.

Lời kết và kỳ vọng vào sự minh bạch

Dù vấp phải sai phạm nghiêm trọng, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định vẫn sẽ tiếp tục tổ chức kỳ thi THPT Quốc gia vào năm 2019. Tuy nhiên, kỳ thi tới đây chắc chắn sẽ không còn giống như trước. Việc siết chặt kỷ luật, thẩm định đạo đức cán bộ và ứng dụng công nghệ giám sát sẽ là những ưu tiên hàng đầu để lấy lại niềm tin của xã hội.

"Cần phát huy ưu điểm của kỳ thi THPT quốc gia những năm vừa qua, tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình kỹ thuật bảo đảm giám sát chặt chẽ, khách quan, minh bạch đối với tất cả các khâu của kỳ thi THPT quốc gia." - Trích nội dung chỉ đạo tại Công văn 6756/VPCP-KGVX.

Hệ thống Pháp luật