Trong xã hội Việt Nam, không hiếm gặp những gia đình mà người chồng là trụ cột kinh tế chính, còn người vợ lui về phía sau để chăm sóc con cái, quán xuyến việc nhà. Khi cơm không lành, canh không ngọt dẫn đến quyết định ly hôn, một câu hỏi lớn thường được đặt ra: Liệu người vợ chỉ ở nhà nội trợ có được chia tài sản chung hay không?

Công sức nội trợ được tính là lao động có thu nhập

Đây là một trong những điểm nhân văn và tiến bộ nhất của pháp luật hôn nhân gia đình Việt Nam. Theo quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn là chia đôi, nhưng có tính đến các yếu tố đóng góp.

Đặc biệt, tại khoản 2 Điều này nhấn mạnh: "Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập". Điều này có nghĩa là, dù người vợ không trực tiếp đi làm tại cơ quan, xí nghiệp hay kinh doanh bên ngoài, nhưng việc họ dành thời gian chăm sóc con cái, dọn dẹp nhà cửa, nấu ăn... giúp người chồng yên tâm công tác tạo ra thu nhập thì công sức đó vẫn được pháp luật ghi nhận tương đương với thu nhập của người đi làm.

Hướng dẫn chi tiết hơn về vấn đề này, tại điểm b khoản 4 Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP quy định rõ:

"Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung là sự đóng góp về tài sản riêng, thu nhập, công việc gia đình và lao động gia đình của vợ, chồng... Người vợ hoặc chồng ở nhà chăm sóc con, gia đình mà không đi làm được tính là lao động có thu nhập tương đương với thu nhập của chồng hoặc vợ đi làm."

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ chia tài sản

Mặc dù nguyên tắc là chia đôi, nhưng Tòa án sẽ xem xét các yếu tố sau để quyết định tỷ lệ cụ thể nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các bên:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng: Bên nào gặp khó khăn hơn sau khi ly hôn hoặc không có khả năng lao động sẽ được ưu tiên xem xét chia phần tài sản lớn hơn để ổn định cuộc sống.
• Công sức đóng góp: Ngoài lao động nội trợ, nếu một bên có đóng góp thêm từ tài sản riêng (như tiền thừa kế, quà tặng riêng) vào khối tài sản chung thì sẽ được chia phần nhiều hơn tương ứng.
• Bảo vệ lợi ích chính đáng trong sản xuất, kinh doanh: Việc chia tài sản phải đảm bảo cho các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập, không làm đình trệ hoạt động kinh tế đang diễn ra.
• Lỗi của mỗi bên: Nếu việc ly hôn xuất phát từ lỗi vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng (ví dụ: ngoại tình, bạo lực gia đình), bên có lỗi có thể bị chia phần tài sản ít hơn.

Thực tế giải quyết tại Tòa án

Trong thực tế, việc chứng minh công sức đóng góp của người nội trợ đôi khi gặp khó khăn do tính chất thầm lặng của công việc này. Tuy nhiên, với sự ra đời của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và các văn bản hướng dẫn, vị thế của người phụ nữ trong gia đình đã được bảo vệ mạnh mẽ hơn.

Tòa án thường sẽ căn cứ vào thời gian chung sống, khối lượng công việc nhà, số lượng con cái và mức thu nhập của người chồng để định lượng giá trị đóng góp của người vợ. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo sau khi ly hôn, người vợ nội trợ không bị rơi vào cảnh trắng tay hay gặp khó khăn quá mức về kinh tế.

Lời khuyên pháp lý: Để bảo vệ quyền lợi tốt nhất, người vợ nên thu thập các bằng chứng về việc quản lý chi tiêu gia đình, các giấy tờ liên quan đến tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân. Nếu có tranh chấp phức tạp, việc tìm đến sự hỗ trợ của luật sư là vô cùng cần thiết.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục ly hôn hay chia tài sản, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.