Trong bối cảnh giao thông ngày càng phức tạp, việc hiểu và chấp hành đúng các hiệu lệnh của người điều khiển giao thông là kỹ năng sống còn đối với mọi tài xế. Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông (CSGT) là một phần quan trọng trong hệ thống báo hiệu đường bộ, có giá trị ưu tiên cao nhất.

1. Các hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông: Hiểu sao cho đúng?

Theo quy định tại Quy chuẩn 41:2019/BGTVT, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông được thể hiện qua nhiều hình thức khác nhau nhằm đảm bảo tính linh hoạt và rõ ràng trong mọi điều kiện thời tiết, ánh sáng.

1.1. Hiệu lệnh bằng tay

Đây là hình thức phổ biến nhất khi CSGT trực tiếp đứng tại các nút giao thông. Người tham gia giao thông cần đặc biệt lưu ý các tư thế sau:

• Tay giơ thẳng đứng: Đây là hiệu lệnh yêu cầu người tham gia giao thông ở tất cả các hướng đều phải dừng lại ngay lập tức.
• Hai tay hoặc một tay dang ngang: Người ở phía trước và phía sau CSGT phải dừng lại; người ở phía bên phải và bên trái được phép đi tất cả các hướng.
• Tay phải giơ về phía trước:
  • Người phía sau và bên phải CSGT phải dừng lại.
  • Người phía trước CSGT được phép rẽ phải.
  • Người phía bên trái CSGT được đi tất cả các hướng.
  • Người đi bộ qua đường phía sau lưng CSGT được phép đi.

1.2. Hiệu lệnh bằng còi

Còi thường được sử dụng kết hợp với các động tác tay để thu hút sự chú ý hoặc ra lệnh từ xa:

• Một tiếng còi dài, mạnh: Ra lệnh dừng lại.
• Một tiếng còi ngắn: Cho phép phương tiện tiếp tục di chuyển.
• Một tiếng còi dài và một tiếng còi ngắn: Cho phép phương tiện rẽ trái.
• Ba tiếng còi ngắn thổi nhanh: Yêu cầu phương tiện đi nhanh hơn để giải tỏa ùn tắc.
• Thổi liên tiếp, nhiều lần, mạnh: Hiệu lệnh dừng phương tiện để kiểm tra hoặc báo hiệu vi phạm.

1.3. Hiệu lệnh bằng gậy và đèn tín hiệu

Gậy chỉ huy giao thông (thường có màu đen trắng xen kẽ) và đèn tín hiệu cầm tay giúp tăng cường khả năng nhận diện, đặc biệt là vào ban đêm:

• Sử dụng gậy: CSGT chỉ gậy vào hướng xe nào, xe đó phải dừng lại hoặc thực hiện theo hướng dẫn của gậy.
• Đèn tín hiệu chiếu sáng: Khi CSGT cầm đèn có mặt đỏ giơ cao hướng về phía phương tiện, người lái xe phải dừng lại ngay.

2. Thứ tự ưu tiên của hiệu lệnh Cảnh sát giao thông

Một sai lầm phổ biến của người đi đường là chỉ nhìn đèn tín hiệu mà quên mất sự hiện diện của CSGT. Theo Điều 8 Quy chuẩn 41:2019/BGTVT, thứ tự ưu tiên được quy định như sau:

"Người tham gia giao thông phải chấp hành nghiêm chỉnh hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, ngay cả trong trường hợp hiệu lệnh đó trái với tín hiệu của đèn điều khiển giao thông, biển báo hiệu hoặc vạch kẻ đường."

Như vậy, nếu đèn xanh nhưng CSGT ra hiệu dừng lại, bạn bắt buộc phải dừng lại. Ngược lại, nếu đèn đỏ nhưng CSGT vẫy tay cho đi, bạn hoàn toàn có quyền di chuyển mà không lo bị phạt nguội.

3. Mức phạt khi không tuân thủ hiệu lệnh của CSGT năm 2023

Hành vi không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông bị xử phạt rất nặng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP):

Việc nắm vững các hiệu lệnh không chỉ giúp bạn trở thành một người tham gia giao thông văn minh mà còn bảo vệ túi tiền của chính mình trước những lỗi vi phạm không đáng có. Hãy luôn quan sát và tuân thủ sự điều tiết của lực lượng chức năng để mọi hành trình đều an toàn.