Vụ án ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng "vua cà phê" Trung Nguyên

Tháng 11/2015, dư luận chấn động trước thông tin bà Lê Hoàng Diệp Thảo gửi đơn ly hôn lên TAND TP Hồ Chí Minh, đánh dấu sự rạn nứt của một trong những cặp đôi quyền lực nhất giới kinh doanh Việt Nam. Sau hơn 3 năm với nhiều lần hòa giải không thành và tạm hoãn, ngày 21/02/2019 vừa qua, TAND TP Hồ Chí Minh đã chính thức mở lại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án ly hôn giữa ông Đặng Lê Nguyên Vũ và bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Theo hồ sơ vụ án, bà Thảo và ông Vũ kết hôn từ 20 năm trước, khi cả hai còn đang trong quá trình khởi nghiệp gian khó. Họ đã cùng nhau xây dựng nên đế chế cà phê Trung Nguyên lừng lẫy, đồng thời có với nhau 4 người con chung. Tuy nhiên, những mâu thuẫn sâu sắc trong quan điểm sống và điều hành doanh nghiệp đã khiến mục đích hôn nhân không đạt được, dẫn đến quyết định ly hôn đầy tiếc nuối của bà Thảo.

Nguyên tắc phân chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn

Tại phiên tòa đang diễn ra, bên cạnh vấn đề quyền nuôi con, tâm điểm tranh chấp gay gắt nhất chính là việc phân chia khối tài sản chung khổng lồ bao gồm cổ phần tại các công ty thuộc Tập đoàn Trung Nguyên, bất động sản và tiền mặt tại các ngân hàng. Để giải quyết vấn đề này, Hội đồng xét xử phải căn cứ chặt chẽ vào các quy định của pháp luật hiện hành.

Theo quy định tại Điều 29 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ chồng:

1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập.

Điều này khẳng định rằng, dù một bên trực tiếp điều hành kinh doanh tạo ra lợi nhuận, còn một bên chăm sóc gia đình, con cái thì quyền lợi đối với tài sản chung vẫn được pháp luật bảo vệ bình đẳng.

Tòa án sẽ chia tài sản dựa trên những yếu tố nào?

Khi hai vợ chồng không thể tự thỏa thuận được phương án phân chia, Tòa án sẽ quyết định dựa trên nguyên tắc "chia đôi" nhưng có sự điều chỉnh linh hoạt. Cụ thể, khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định 4 yếu tố then chốt để xác định tỷ lệ phân chia:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng: Xem xét bên nào gặp khó khăn hơn sau khi ly hôn để có sự hỗ trợ phù hợp.
• Công sức đóng góp: Đây là điểm mấu chốt trong vụ án Trung Nguyên. Tòa án sẽ đánh giá công sức tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản. Cần lưu ý rằng lao động nội trợ được tính tương đương lao động có thu nhập.
• Bảo vệ lợi ích chính đáng: Đảm bảo các bên có điều kiện tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh để tạo thu nhập ổn định cuộc sống.
• Lỗi của mỗi bên: Xem xét vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng (ví dụ như ngoại tình, bạo lực gia đình...) ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.

Trong vụ ly hôn giữa ông Vũ và bà Thảo, việc xác định tỷ lệ 7/3 hay 5/5 đang là cuộc chiến pháp lý cam go. Phía ông Vũ nhấn mạnh vai trò sáng lập và linh hồn của Trung Nguyên, trong khi phía bà Thảo khẳng định vai trò "nội tướng" và đóng góp không mệt mỏi trong suốt 20 năm qua.

Lời khuyên pháp lý cho việc quản lý tài sản trong hôn nhân

Vụ án Trung Nguyên là bài học lớn về việc minh bạch tài sản trong hôn nhân. Để tránh những tranh chấp kéo dài, các cặp vợ chồng có thể cân nhắc lập văn bản thỏa thuận chế độ tài sản trước hôn nhân hoặc trong thời kỳ hôn nhân. Việc hiểu rõ quyền lợi của mình theo Điều 59 sẽ giúp các bên có cái nhìn khách quan và dễ dàng đạt được thỏa thuận hơn.

Những diễn biến tiếp theo của phiên tòa vào ngày 25/02/2019 tới đây sẽ làm rõ hơn cách áp dụng pháp luật trong một vụ án có tính chất đặc thù và khối tài sản lớn như thế này.