Việc xác định đúng diện tích đất ở không chỉ giúp người sử dụng đất yên tâm về mặt pháp lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản và các quyền lợi khi thực hiện giao dịch hoặc khi Nhà nước thu hồi đất. Đặc biệt, với những thửa đất có nguồn gốc từ lâu đời, việc đối chiếu lại diện tích theo quy định mới của Luật Đất đai 2024 là vô cùng cần thiết.

Tại sao cần xác định lại diện tích đất ở?

Trong thực tế, nhiều hộ gia đình, cá nhân đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ) từ trước ngày 01/7/2004 nhưng diện tích đất ở ghi trên sổ có thể chưa phản ánh đúng thực tế hoặc chưa tận dụng hết các loại giấy tờ cũ. Theo quy định tại Điều 141 Luật Đất đai 2024, người dân có quyền yêu cầu xác định lại diện tích này nếu có căn cứ pháp lý phù hợp.

Lưu ý quan trọng: Khi thực hiện thủ tục này, nếu diện tích được xác định lại là đất ở, hộ gia đình và cá nhân không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm này. Đây là một chính sách rất có lợi cho người dân nhằm khắc phục những tồn tại trong công tác cấp sổ trước đây.

Các trường hợp được xác định lại diện tích đất ở

Căn cứ khoản 6 Điều 141 Luật Đất đai 2024, việc xác định lại áp dụng cho thửa đất có vườn, ao đã được cấp Giấy chứng nhận trước ngày 01/7/2004 trong hai bối cảnh:

• Người sử dụng đất chủ động có đơn đề nghị xác định lại.
• Khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội.

Điều kiện tiên quyết là người sử dụng đất phải có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại các khoản 1, 2, 3, 5, 6 và 7 Điều 137 Luật Đất đai 2024 mà trên đó có ghi rõ mục đích là đất ở, thổ cư hoặc làm nhà ở.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Để thực hiện thủ tục, người dân cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm các thành phần sau theo quy định tại Nghị định 101/2024/NĐ-CP:

• Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất: Sử dụng Mẫu số 11/ĐK ban hành kèm theo Nghị định.
• Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp: Sổ đỏ, Sổ hồng cũ cần nộp lại để đính chính hoặc cấp đổi.
• Các giấy tờ chứng minh: Bản sao (có chứng thực hoặc đối chiếu bản chính) các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thể hiện diện tích đất ở.
• Văn bản ủy quyền: Nếu người sử dụng đất không trực tiếp đi làm thủ tục.

Trình tự thực hiện thủ tục năm 2025

Quy trình thực hiện được tối ưu hóa nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân, cụ thể qua các bước:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Người dân có thể lựa chọn nộp hồ sơ tại:

• Bộ phận Một cửa của UBND cấp huyện.
• Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện.
• Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công cấp tỉnh (hồ sơ phải được số hóa).

Bước 2: Tiếp nhận và xử lý

Cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ. Nếu đầy đủ, hồ sơ được chuyển đến cơ quan chức năng quản lý đất đai cấp huyện để:

• Rà soát lại hồ sơ cấp sổ lần đầu trong kho lưu trữ.
• Kiểm tra thực địa và đối chiếu quy hoạch.
• Trình UBND cấp huyện ban hành quyết định xác định lại diện tích và cấp Giấy chứng nhận mới.

Bước 3: Trả kết quả

Thời gian giải quyết theo quy định là không quá 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với các vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn, thời gian có thể kéo dài thêm nhưng không quá 10 ngày.

"Việc xác định lại diện tích đất ở là quyền lợi chính đáng. Người dân nên chủ động rà soát lại các giấy tờ cũ như bằng khoán điền thổ, văn tự mua bán nhà ở... để làm cơ sở pháp lý vững chắc khi thực hiện thủ tục." - Chuyên gia pháp lý tại hethongphapluat.com chia sẻ.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý độc giả nắm rõ quy trình để bảo vệ quyền lợi về đất đai của mình một cách hiệu quả nhất.