Chỉ còn ít ngày nữa, Luật Chăn nuôi 2018 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành (từ ngày 01/01/2020). Đây được xem là một bước tiến lớn trong hệ thống pháp luật Việt Nam khi lần đầu tiên các quy định về đối xử nhân đạo với vật nuôi được luật hóa một cách chi tiết và cụ thể. Những hành vi vốn dĩ thường thấy như đánh đập, hành hạ hay bỏ đói chó, mèo sẽ chính thức bị nghiêm cấm.

Quy định nhân đạo ngay từ khâu chăn nuôi

Theo quy định tại Điều 69 Luật Chăn nuôi 2018, các tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động chăn nuôi phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về phúc lợi động vật. Cụ thể, chủ nuôi không chỉ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống đảm bảo vệ sinh mà còn phải thiết kế chuồng trại, không gian sống phù hợp với đặc tính sinh học của từng loại vật nuôi.

Điều 69. Đối xử nhân đạo với vật nuôi trong chăn nuôi

Tổ chức, cá nhân có hoạt động chăn nuôi phải thực hiện các yêu cầu sau đây:

1. Có chuồng trại, không gian chăn nuôi phù hợp với vật nuôi;

2. Cung cấp đủ thức ăn, nước uống bảo đảm vệ sinh;

3. Phòng bệnh và trị bệnh theo quy định của pháp luật về thú y;

4. Không đánh đập, hành hạ vật nuôi.

Việc "không đánh đập, hành hạ vật nuôi" không chỉ dừng lại ở ý thức đạo đức mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý. Điều này phản ánh xu hướng hội nhập quốc tế về bảo vệ động vật, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền của vật nuôi.

Vận chuyển vật nuôi: Không được gây sợ hãi, chấn thương

Không chỉ trong quá trình nuôi dưỡng, việc vận chuyển vật nuôi cũng được kiểm soát chặt chẽ. Điều 70 Luật Chăn nuôi 2018 yêu cầu các phương tiện vận chuyển phải đảm bảo thông thoáng, hạn chế tối đa các chấn thương hoặc gây sợ hãi cho con vật.

Trong suốt hành trình, vật nuôi phải được cung cấp đủ thức ăn và nước uống. Mọi hành vi thô bạo trong quá trình bốc xếp, vận chuyển đều bị coi là vi phạm pháp luật.

Giảm thiểu đau đớn trong giết mổ

Một trong những điểm nhân văn nhất của luật mới nằm ở quy định về giết mổ tại Điều 71 Luật Chăn nuôi 2018. Các cơ sở giết mổ bắt buộc phải có biện pháp gây ngất vật nuôi trước khi thực hiện giết mổ để giảm thiểu đau đớn. Đặc biệt, luật nghiêm cấm việc để vật nuôi phải chứng kiến đồng loại của mình bị giết mổ – một quy định nhằm hạn chế sự hoảng loạn và sợ hãi tột độ cho con vật.

Đối xử nhân đạo trong nghiên cứu và các hoạt động khác

Tại Điều 72 Luật Chăn nuôi 2018, các hoạt động nghiên cứu khoa học có sử dụng vật nuôi cũng phải tuân thủ các nguyên tắc nhân đạo. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra hướng tiếp cận linh hoạt khi nhấn mạnh việc đối xử nhân đạo phải tôn trọng và hài hòa với các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa truyền thống của cộng đồng.

Việc thực thi các quy định này từ đầu năm 2020 hứa hẹn sẽ tạo ra một diện mạo mới cho ngành chăn nuôi Việt Nam, hướng tới sự phát triển bền vững và nhân văn hơn.