Trong quá trình làm việc, đặc biệt là đối với những lao động thời vụ hoặc làm việc không trọn năm, việc bị khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân (TNCN) ngay tại thời điểm chi trả lương có thể gây ra những khó khăn nhất định về tài chính. Để giải quyết vấn đề này, pháp luật thuế đã quy định về việc lập bản cam kết thu nhập. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách sử dụng Mẫu số 02/CK-TNCN để người lao động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

1. Bản cam kết 02/CK-TNCN là gì và tại sao cần phải lập?

Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, các tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng có tổng mức trả thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế theo mức 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân.

Tuy nhiên, nếu cá nhân đó ước tính tổng mức thu nhập chịu thuế của mình sau khi trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế thì có thể lập bản cam kết theo Mẫu số 02/CK-TNCN gửi tổ chức trả thu nhập để tổ chức này làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN.

2. Đối tượng và điều kiện áp dụng "ngặt nghèo"

Không phải bất kỳ ai cũng có thể lập bản cam kết này. Căn cứ vào điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC và các hướng dẫn tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, cá nhân cần đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Về hợp đồng: Cá nhân ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng lao động.
• Về mã số thuế: Cá nhân phải có mã số thuế tại thời điểm cam kết. Đây là điều kiện bắt buộc, nếu chưa có mã số thuế thì không được làm bản cam kết.
• Về nguồn thu nhập: Chỉ có duy nhất thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%. Nếu cá nhân làm việc tại 02 nơi trở lên trong năm tính thuế thì không được lập bản cam kết.
• Về mức thu nhập: Ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh trong năm chưa đến mức phải nộp thuế.

3. Cách xác định mức thu nhập để cam kết (Bối cảnh năm 2020)

Tại thời điểm tháng 02/2020, mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng theo quy định cũ (trước khi Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 có hiệu lực). Cụ thể:

• Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 9 triệu đồng/tháng (108 triệu đồng/năm).
• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 3,6 triệu đồng/tháng.

Ví dụ minh họa:

Anh A làm việc thời vụ cho Công ty X vào tháng 02/2020 với mức lương 10 triệu đồng. Anh A không có người phụ thuộc và ước tính cả năm 2020 anh chỉ làm việc khoảng 6 tháng với tổng thu nhập là 60 triệu đồng. Vì 60 triệu đồng nhỏ hơn mức giảm trừ bản thân cả năm là 108 triệu đồng, nên anh A đủ điều kiện lập bản cam kết 02/CK-TNCN để nhận đủ 10 triệu đồng mà không bị trừ 1 triệu đồng tiền thuế (10%).

4. Hướng dẫn chi tiết cách điền mẫu 02/CK-TNCN

Người lao động cần điền đầy đủ và chính xác các thông tin sau vào mẫu đơn:

• Kính gửi: Ghi rõ tên Công ty hoặc tổ chức chi trả thu nhập.
• Thông tin cá nhân: Họ tên, Mã số thuế (bắt buộc), số CMND/CCCD, ngày cấp, nơi cấp và địa chỉ cư trú hiện tại.
• Nội dung cam kết: Ghi rõ năm tính thuế (ví dụ: năm 2020).
• Số tiền ước tính: Ghi tổng mức thu nhập ước tính trong năm không quá bao nhiêu triệu đồng (tính dựa trên mức giảm trừ gia cảnh như đã hướng dẫn ở mục 3).

"Cá nhân làm cam kết phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cam kết của mình; trường hợp phát hiện có sự gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của Luật quản lý thuế."

5. Trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động

Đối với doanh nghiệp, khi nhận được bản cam kết của người lao động, doanh nghiệp có trách nhiệm lưu giữ bản cam kết này để xuất trình khi cơ quan thuế kiểm tra. Doanh nghiệp không chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung cam kết nhưng phải đảm bảo người lao động đã có mã số thuế.

Đối với người lao động, việc cam kết sai sự thật nhằm trốn thuế có thể dẫn đến việc bị truy thu thuế, phạt chậm nộp và các chế tài hành chính khác theo quy định về quản lý thuế.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cái nhìn toàn diện và chi tiết về việc lập bản cam kết thuế TNCN. Việc hiểu rõ luật không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi tài chính mà còn đảm bảo tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động lao động.