Trong bối cảnh các quy định pháp luật về tài chính và xuất nhập khẩu liên tục được cập nhật, tuần qua đã ghi nhận nhiều văn bản quan trọng tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và công tác kế toán. Từ những hướng dẫn về trích lập dự phòng tổn thất đầu tư đến lộ trình áp dụng quy tắc xuất xứ hàng hóa mới, các kế toán viên cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo tính tuân thủ và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.

Trích lập dự phòng tổn thất đầu tư: Những lưu ý quan trọng

Một trong những vấn đề gây nhiều tranh cãi thời gian qua là việc xác định chi phí được trừ khi trích lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư. Theo hướng dẫn tại Thông tư 48/2019/TT-BTC, doanh nghiệp chỉ được trích lập dự phòng khi có đủ căn cứ xác định giá trị khoản đầu tư bị suy giảm tại thời điểm lập báo cáo tài chính.

Trường hợp Công ty không có đủ bằng chứng về sự sụt giảm giá trị hoặc khoản chi phí tài chính phát sinh từ việc giảm vốn đầu tư vào công ty con do giảm vốn điều lệ, các khoản này sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Điều này đòi hỏi bộ phận kế toán phải rà soát kỹ lưỡng hồ sơ chứng minh giá trị thực tế của các khoản đầu tư tài chính trước khi thực hiện quyết toán thuế.

Quy tắc xuất xứ hàng hóa (C/O) và lộ trình áp dụng Thông tư 44/2025/TT-BCT

Lĩnh vực xuất nhập khẩu cũng đón nhận thay đổi lớn với việc triển khai Thông tư 44/2025/TT-BCT quy định về Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định ASEAN - Úc - Niu Di-lân. Theo hướng dẫn từ Cục Xuất nhập khẩu, lộ trình áp dụng được chia thành hai giai đoạn:

• Từ 22/8/2025 đến 30/9/2025: Áp dụng quy định mới đối với hàng hóa giao thương với Úc, Niu Di-lân, Bru-nây, Lào, Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po. Các quốc gia còn lại như Campuchia, Indonesia vẫn tiếp tục áp dụng quy định cũ.
• Từ 01/10/2025: Mở rộng phạm vi áp dụng cho Thái Lan khi Nghị định thư 2 chính thức có hiệu lực với quốc gia này.

Thủ tục Hải quan: Gỡ vướng về kho ngoại quan và xăng dầu tạm nhập tái xuất

Liên quan đến thời hạn lưu giữ hàng hóa, cơ quan Hải quan đã có phản hồi chính thức về vướng mắc tại Điều 61 Luật Hải quan 2014. Cụ thể, hàng hóa gửi kho ngoại quan (bao gồm cả xăng dầu) được lưu giữ không quá 12 tháng và có thể được gia hạn một lần không quá 12 tháng nếu có lý do chính đáng.

Hàng hóa gửi kho ngoại quan được lưu giữ trong thời gian không quá 12 tháng kể từ ngày được gửi vào kho; trường hợp có lý do chính đáng thì được Cục trưởng Cục Hải quan đang quản lý kho ngoại quan gia hạn một lần không quá 12 tháng.

Bên cạnh đó, đối với nhiên liệu xăng dầu chứa trong phương tiện chuyên dụng tạm nhập tái xuất để sửa chữa, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình giám sát tại khoản 14 Điều 4 Thông tư 69/2016/TT-BTC. Việc kê khai Bản khai dự trữ tàu và nộp thuế tương ứng với lượng xăng dầu dự kiến tiêu thụ tại Việt Nam là bắt buộc để tránh các hành vi gian lận thương mại.

Hy vọng những cập nhật trên sẽ giúp quý doanh nghiệp và các bạn kế toán chủ động hơn trong công việc, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý phát sinh.