Trong nỗ lực thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), Chính phủ vừa ban hành một quyết định quan trọng, mở ra lộ trình mới cho việc điều chỉnh mức đóng và tiền lương tính đóng BHXH bắt buộc tại khu vực doanh nghiệp. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm khắc phục tình trạng trốn đóng, đóng không đủ BHXH, vốn đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cân đối quỹ và quyền lợi lâu dài của người lao động.

Lộ trình điều chỉnh căn cứ đóng BHXH hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi người lao động (ảnh minh họa)

Nâng căn cứ đóng BHXH lên ít nhất 70% tổng thu nhập

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 2 Quyết định số 435/QĐ-TTg ngày 25/03/2021 của Thủ tướng Chính phủ, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được giao cho các cơ quan liên quan là:

"Chủ trì, phối hợp cùng các Bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương sửa đổi quy định về căn cứ đóng BHXH của khu vực doanh nghiệp ít nhất bằng khoảng 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập có tính chất tiền lương của người lao động để khắc phục tình trạng trốn đóng, đóng không đủ BHXH, ảnh hưởng đến khả năng cân đối quỹ BHXH và quyền lợi của người lao động."

Quy định này cho thấy một sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý. Hiện nay, tại nhiều doanh nghiệp, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thường chỉ dựa trên mức lương cơ bản hoặc lương ghi trong hợp đồng, trong khi các khoản phụ cấp và thu nhập khác chiếm tỷ trọng lớn lại không được tính vào. Việc nâng mức căn cứ lên ít nhất 70% tổng thu nhập sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa thu nhập thực tế và mức đóng bảo hiểm, từ đó nâng cao mức hưởng lương hưu và các chế độ ngắn hạn cho người lao động sau này.

Việc tính đúng, tính đủ mức đóng BHXH là cơ sở để đảm bảo an sinh xã hội bền vững (ảnh minh họa)

Các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2021 - 2025

Bên cạnh việc điều chỉnh căn cứ đóng, Thủ tướng Chính phủ cũng giao Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện hàng loạt các giải pháp đồng bộ nhằm hiện thực hóa mục tiêu cải cách chính sách BHXH:

• Phát triển đối tượng tham gia: Đề xuất chỉ tiêu cụ thể cho giai đoạn 2021 - 2025, bám sát mục tiêu của Nghị quyết 28-NQ/TW.
• Hỗ trợ BHXH tự nguyện: Nghiên cứu các chính sách hỗ trợ tài chính từ ngân sách nhà nước để khuyến khích lao động tự do tham gia hệ thống an sinh, đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ.
• Hoàn thiện dịch vụ việc làm: Khẩn trương ban hành quy định về giá dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp để triển khai thống nhất trên toàn quốc, hỗ trợ người lao động sớm quay lại thị trường lao động.

Tác động và kỳ vọng từ chính sách mới

Việc áp dụng Quyết định này kể từ ngày 30/3/2021 được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn cho thị trường lao động. Đối với người lao động, dù mức đóng hàng tháng có thể tăng nhẹ nhưng đổi lại, các quyền lợi về ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và đặc biệt là lương hưu sẽ được cải thiện đáng kể. Đối với doanh nghiệp, đây là thách thức về chi phí nhân công nhưng cũng là cơ hội để xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật và giữ chân nhân tài thông qua các chính sách phúc lợi bền vững.

Trong bối cảnh năm tài chính 2021 đầy biến động, việc kiên trì mục tiêu cải cách BHXH thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng lưới an sinh xã hội bao phủ toàn dân, không để ai bị bỏ lại phía sau.

>> Xem thêm: Mức điều chỉnh tiền lương, thu nhập đóng BHXH mới nhất