Trong bối cảnh nền kinh tế năm 2026 vẫn còn nhiều biến động, việc nắm vững các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước là "phao cứu sinh" giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động. Một trong những chính sách quan trọng nhất là quyền được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất khi gặp khó khăn đột xuất. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình thực hiện theo các quy định mới nhất của pháp luật hiện hành.

Căn cứ pháp lý mới nhất áp dụng năm 2026

Kể từ ngày 01/07/2025, hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam đã có những bước ngoặt lớn. Mọi thủ tục liên quan đến việc tạm dừng đóng BHXH hiện nay phải tuân thủ nghiêm ngặt theo:

• Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
• Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về BHXH bắt buộc.

Điều kiện để doanh nghiệp được tạm dừng đóng quỹ hưu trí

Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, người sử dụng lao động được xem xét tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất nếu thuộc một trong các trường hợp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc khủng hoảng kinh tế.

Tuy nhiên, không phải cứ gặp khó khăn là được áp dụng ngay. Doanh nghiệp cần đáp ứng một trong hai điều kiện định lượng sau:

• Về nhân sự: Phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh từ 30 ngày trở lên và có từ 50% số lao động thuộc diện đóng BHXH bắt buộc phải tạm thời nghỉ việc.
• Về tài sản: Bị thiệt hại trên 50% tổng giá trị tài sản do các nguyên nhân khách quan (không tính giá trị đất).

Thời gian tạm dừng và nghĩa vụ đóng bù

Căn cứ Điều 37 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, quy định về thời gian như sau:

"Trong trường hợp người sử dụng lao động gặp khó khăn phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến việc người lao động và người sử dụng lao động không có khả năng đóng bảo hiểm xã hội thì được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng."

Lưu ý quan trọng: Trong thời gian này, doanh nghiệp vẫn phải đóng vào quỹ ốm đau và thai sản, quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp để đảm bảo quyền lợi ngắn hạn cho công nhân viên.

Trình tự các bước thực hiện thủ tục

Để được phê duyệt, doanh nghiệp cần thực hiện theo quy trình 3 bước chặt chẽ:

Bước 1: Xác nhận tình trạng khó khăn. Doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị đến cơ quan có thẩm quyền (Cơ quan Nội vụ nếu xác định số lao động nghỉ việc, hoặc Cơ quan Tài chính nếu xác định giá trị tài sản thiệt hại). Trong 15 ngày làm việc, các cơ quan này sẽ có văn bản trả lời.

Bước 2: Nộp hồ sơ lên cơ quan BHXH. Sau khi có văn bản xác nhận ở Bước 1, doanh nghiệp lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH nơi đang quản lý thu.

Bước 3: Giải quyết hồ sơ. Trong thời hạn 10 ngày làm việc, cơ quan BHXH sẽ ra quyết định cho phép tạm dừng đóng hoặc trả lời bằng văn bản nếu từ chối.

Quyền lợi người lao động khi doanh nghiệp tạm dừng đóng

Nhiều người lao động lo lắng về việc bị gián đoạn quá trình đóng BHXH. Tuy nhiên, pháp luật quy định rõ: sau khi hết thời hạn tạm dừng, doanh nghiệp phải thực hiện đóng bù. Thời hạn đóng bù chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo tháng kết thúc việc tạm dừng. Nếu đóng bù đúng hạn, thời gian đó vẫn được tính là thời gian tham gia BHXH liên tục để tính các chế độ sau này.

Việc thực hiện đúng và đủ các thủ tục pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn mà còn thể hiện trách nhiệm đối với người lao động, tránh các rủi ro pháp lý về sau.