Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, chữ ký điện tử đã trở thành công cụ không thể thiếu trong các giao dịch dân sự và thương mại. Tuy nhiên, vấn đề an toàn và tính pháp lý luôn là nỗi lo thường trực của người dùng. Để giải quyết bài toán này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 19/2025/TT-BKHCN quy định chi tiết về kiểm toán kỹ thuật đối với chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy.

Kiểm toán kỹ thuật - "Lớp giáp" bảo vệ giao dịch số

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 19/2025/TT-BKHCN, kiểm toán kỹ thuật được hiểu là hoạt động đánh giá độc lập, khách quan đối với hệ thống thông tin và quy trình cung cấp dịch vụ. Mục tiêu tối thượng là xác định xem các hệ thống này có đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc hay không.

Đây không chỉ là một thủ tục hành chính thuần túy mà là một cơ chế giám sát chặt chẽ, đảm bảo rằng mọi chữ ký số hay dịch vụ tin cậy được cung cấp ra thị trường đều đạt ngưỡng an toàn cao nhất, chống lại các nguy cơ giả mạo hoặc can thiệp trái phép.

Những đối tượng nào chịu tác động trực tiếp?

Phạm vi áp dụng của Thông tư rất rộng, bao gồm các tổ chức cung cấp dịch vụ tin cậy, các cơ quan tạo lập và sử dụng chữ ký điện tử bảo đảm an toàn. Đặc biệt, pháp luật khuyến khích các cơ quan, tổ chức chủ động thực hiện kiểm toán để tự đánh giá năng lực hệ thống của mình.

Căn cứ pháp lý cốt lõi của hoạt động này dựa trên Luật Giao dịch điện tử 2023 và Nghị định 23/2025/NĐ-CP. Trong đó, khoản 2 Điều 27 Nghị định 23/2025/NĐ-CP chính là nền tảng trực tiếp để Thông tư 19 quy định chi tiết.

Chu kỳ và quy trình kiểm toán 5 bước nghiêm ngặt

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là chu kỳ kiểm toán. Điều 4 Thông tư 19/2025/TT-BKHCN quy định kiểm toán kỹ thuật phải được thực hiện định kỳ 02 năm/lần. Đối với các tổ chức mới được cấp chứng thư chữ ký số, việc kiểm toán lần đầu phải hoàn thành trong vòng 01 năm.

Quy trình xem xét hành động khắc phục được thực hiện qua 5 bước bài bản:

• Bước 1: Lập báo cáo đánh giá sơ bộ và yêu cầu khắc phục các sai sót.
• Bước 2: Doanh nghiệp xây dựng kế hoạch khắc phục cụ thể.
• Bước 3: Gửi báo cáo kết quả và bằng chứng đã xử lý xong các lỗi kỹ thuật.
• Bước 4: Tổ chức kiểm toán đánh giá lại kết quả khắc phục thực tế.
• Bước 5: Cấp giấy chứng nhận kiểm toán kỹ thuật nếu đạt yêu cầu.

"Kiểm toán kỹ thuật là hoạt động đánh giá độc lập, khách quan đối với hệ thống thông tin, quy trình cung cấp dịch vụ nhằm xác định việc đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng..." - Trích khoản 1 Điều 3 Thông tư 19/2025/TT-BKHCN.

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc tuân thủ Thông tư 19/2025/TT-BKHCN không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn là cách tốt nhất để khẳng định uy tín với khách hàng. Trong kỷ nguyên số, niềm tin là tài sản quý giá nhất, và một hệ thống được kiểm toán kỹ thuật định kỳ chính là minh chứng rõ ràng nhất cho cam kết an toàn của doanh nghiệp.

Các tổ chức cần lưu ý thời hạn của mỗi cuộc kiểm toán không quá 06 tháng và phải gửi kết quả về Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi có kết quả cuối cùng.