Nhằm đảm bảo tính kịp thời, chính xác và minh bạch trong việc phổ biến các chính sách mới đến người dân và doanh nghiệp, Bộ Tư pháp đã ban hành quy định mới về việc lập và công bố Thông cáo báo chí đối với các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành. Quy định này chính thức có hiệu lực và áp dụng từ đầu năm 2022, thay thế cho các quy trình cũ trước đây.

Quy trình ban hành Thông cáo báo chí của Chính phủ được chuẩn hóa từ năm 2022 (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý và phạm vi điều chỉnh mới

Theo quy định tại Thông tư 07/2021/TT-BTP, việc xây dựng và ban hành Thông cáo báo chí được thực hiện dựa trên nền tảng của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật 2012 và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cụ thể, tại Điều 1 Thông tư 07/2021/TT-BTP nêu rõ phạm vi điều chỉnh bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, ngoại trừ các văn bản có nội dung thuộc bí mật nhà nước. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ và các cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản.

Lộ trình cung cấp thông tin và thời hạn ban hành nghiêm ngặt

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc siết chặt thời gian phối hợp giữa các cơ quan để đảm bảo Thông cáo báo chí đến được với công chúng sớm nhất. Quy trình được chia thành hai giai đoạn chính:

• Giai đoạn cung cấp thông tin: Các cơ quan chủ trì soạn thảo phải gửi thông tin về văn bản đã được ban hành trong tháng cho Bộ Tư pháp chậm nhất vào ngày 05 của tháng tiếp theo (theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 07/2021/TT-BTP).
• Giai đoạn ban hành: Trên cơ sở dữ liệu nhận được, Bộ Tư pháp tổng hợp, biên tập và ban hành Thông cáo báo chí chậm nhất vào ngày 10 của tháng tiếp theo (theo khoản 1 Điều 4 Thông tư 07/2021/TT-BTP).

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan giúp thông tin pháp luật được truyền tải nhanh chóng (ảnh minh họa)

Yêu cầu về nội dung và phương thức đăng tải

Nội dung của Thông cáo báo chí không chỉ đơn thuần là liệt kê tên văn bản mà phải bao gồm đầy đủ các yếu tố giúp người đọc dễ dàng nắm bắt:

"Nội dung thông tin nêu rõ: tên văn bản, ngày, tháng, năm ban hành; cơ quan ban hành; hiệu lực thi hành; sự cần thiết, mục đích ban hành; nội dung chủ yếu của văn bản quy phạm pháp luật."

Về phương thức công khai, ngay sau khi ký ban hành, Thông cáo báo chí phải được đăng tải đồng thời trên:

1. Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp và Báo Pháp luật Việt Nam điện tử.
2. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Báo điện tử Chính phủ (ngay sau khi nhận được văn bản từ Bộ Tư pháp).

Cơ chế đính chính sai sót thần tốc

Để đảm bảo tính tuyệt đối chính xác của thông tin pháp lý, Điều 5 Thông tư 07/2021/TT-BTP quy định quy trình đính chính rất nhanh gọn. Khi phát hiện sai sót, cơ quan liên quan phải cung cấp lại thông tin trong vòng 02 ngày làm việc. Sau đó, Bộ Tư pháp cũng chỉ có tối đa 02 ngày làm việc để ban hành văn bản đính chính và đăng tải công khai.

Việc ban hành quy định này không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình hành chính mà còn là bước tiến quan trọng trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, giúp các chính sách của Chính phủ đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng và chính xác nhất.