Thẩm quyền của Công an xã trong việc tuần tra, kiểm soát giao thông

Theo quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 05/2022, lực lượng Công an xã không có thẩm quyền độc lập tuần tra, kiểm soát giao thông trên các tuyến quốc lộ hay tỉnh lộ. Tuy nhiên, họ được phép tham gia phối hợp hoặc thực hiện nhiệm vụ tại các tuyến đường cụ thể theo kế hoạch đã được phê duyệt.

Căn cứ vào Nghị định 27/2010/NĐ-CP, việc huy động Công an xã phối hợp với Cảnh sát giao thông (CSGT) chỉ được thực hiện trong các trường hợp cần thiết như lễ kỷ niệm, sự kiện chính trị lớn, hoặc khi tình hình trật tự an toàn giao thông diễn biến phức tạp.

4 trường hợp Công an xã được huy động phối hợp với CSGT

Pháp luật quy định rõ tại Điều 4 Nghị định 27/2010/NĐ-CP về các tình huống cần thiết phải huy động lực lượng:

1. Trong khoảng thời gian diễn ra các ngày lễ kỷ niệm; các sự kiện chính trị - xã hội; các hoạt động văn hóa, thể thao lớn của Nhà nước và địa phương.
2. Các đợt cao điểm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông theo chỉ đạo của Bộ Công an hoặc Giám đốc Công an tỉnh.
3. Khi tình hình vi phạm trật tự, an toàn giao thông, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông có diễn biến phức tạp.
4. Trường hợp khác mà tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ gây ảnh hưởng xấu đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Công an xã được dừng xe xử lý những lỗi gì?

Một điểm quan trọng mà người dân cần lưu ý là phạm vi hoạt động của Công an xã. Theo Thông tư 65/2020/TT-BCA (có hiệu lực tại thời điểm tháng 05/2022), khi không có CSGT đi cùng, Công an xã thực hiện tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và chỉ được xử lý các hành vi vi phạm trên các tuyến đường liên xã, liên thôn.

Các hành vi vi phạm mà Công an xã có thẩm quyền xử phạt bao gồm:

• Không đội mũ bảo hiểm: Người điều khiển hoặc người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không cài quai đúng quy cách.
• Chở quá số người quy định: Vi phạm về số lượng người ngồi trên phương tiện.
• Chở hàng cồng kềnh: Gây cản trở giao thông hoặc mất an toàn.
• Đỗ xe trái quy định: Đỗ xe dưới lòng đường, hè phố gây cản trở.
• Lạng lách, đánh võng: Các hành vi điều khiển xe nguy hiểm.
• Vi phạm hành lang an toàn: Họp chợ, lấn chiếm lòng lề đường.

Những điều "cấm kỵ" đối với Công an xã khi kiểm soát giao thông

Người dân cần nắm vững quyền lợi của mình để tránh bị kiểm tra sai quy định. Pháp luật nghiêm cấm Công an xã thực hiện các hành vi sau:

• Dừng xe, kiểm soát trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ (đây là thẩm quyền riêng biệt của CSGT cấp huyện trở lên).
• Dừng xe kiểm tra hành chính khi người dân không có dấu hiệu vi phạm và không có kế hoạch chuyên đề được phê duyệt công khai.
• Xử phạt các lỗi vượt quá thẩm quyền quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Nếu gặp trường hợp Công an xã dừng xe trên quốc lộ hoặc tỉnh lộ để kiểm tra giấy tờ mà không có lực lượng CSGT phối hợp, người dân có quyền yêu cầu giải thích hoặc khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền.

Lời khuyên pháp lý cho người tham gia giao thông

Để đảm bảo quyền lợi, khi bị dừng xe bởi lực lượng Công an xã, bạn nên giữ thái độ hợp tác nhưng cần lưu ý:

1. Kiểm tra xem địa điểm dừng xe có thuộc tuyến đường liên xã, liên thôn hay không.
2. Yêu cầu cán bộ cho biết lỗi vi phạm hoặc kế hoạch tuần tra (nếu cần thiết).
3. Luôn mang theo đầy đủ giấy tờ xe theo quy định của Luật Giao thông đường bộ 2008 để việc kiểm tra diễn ra nhanh chóng.

Việc hiểu rõ luật không chỉ giúp bạn tránh được những rắc rối không đáng có mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh, thượng tôn pháp luật.