Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, Bộ Công an đã đưa ra những đề xuất mang tính bước ngoặt trong công tác quản lý phương tiện giao thông. Theo dự thảo Thông tư quy định về cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới (dự kiến có hiệu lực từ 01/7/2023), quy trình đăng ký xe tại Việt Nam sẽ có những thay đổi căn bản, từ việc số hóa hoàn toàn thủ tục đến việc quản lý biển số theo mã định danh cá nhân.

1. Bắt buộc kê khai mọi thủ tục đăng ký xe online?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại dự thảo là quy định tại khoản 3 Điều 3, theo đó, chủ xe có trách nhiệm kê khai đăng ký xe trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Đây không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc trong quy trình hành chính mới.

Sau khi kê khai thành công, hệ thống sẽ gửi tin nhắn thông báo mã hồ sơ. Chủ xe chỉ cần mang mã này cùng phương tiện đến cơ quan đăng ký xe để hoàn tất thủ tục. Việc phân cấp đăng ký xe cũng được đề xuất cụ thể hơn so với Thông tư 58/2020/TT-BCA hiện hành:

• Cục Cảnh sát giao thông: Đăng ký xe của Bộ Công an và các cơ quan ngoại giao.
• Phòng Cảnh sát giao thông cấp tỉnh: Đăng ký ô tô, xe máy của người nước ngoài và biển số trúng đấu giá.
• Công an cấp huyện và cấp xã: Tiếp tục được phân cấp mạnh mẽ để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đăng ký xe mô tô, xe gắn máy ngay tại địa phương cư trú.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn mở ra "cửa hẹp" cho các trường hợp bất khả kháng. Nếu không thể thực hiện trên cổng dịch vụ công do lỗi kỹ thuật hoặc chưa có dữ liệu điện tử, chủ xe vẫn được phép kê khai trực tiếp tại cơ quan đăng ký.

2. Cá nhân từ đủ 15 tuổi trở lên được đứng tên đăng ký xe

Dự thảo Thông tư mới đã cụ thể hóa độ tuổi đăng ký xe - một nội dung mà trước đây chưa được quy định rõ ràng trong Thông tư 58/2020/TT-BCA. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 3 dự thảo nêu rõ:

Cá nhân từ đủ 15 tuổi trở lên thì được đăng ký xe; trường hợp người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi thì phải được cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Quy định này hoàn toàn tương thích với các quy định về năng lực hành vi dân sự tại Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015. Việc cho phép người từ 15 tuổi đứng tên đăng ký xe giúp đảm bảo quyền sở hữu tài sản của công dân, đồng thời vẫn duy trì sự giám sát của gia đình đối với người chưa thành niên.

3. Cải cách thủ tục đăng ký xe tạm thời

Thủ tục đăng ký xe tạm thời cũng được đề xuất thay đổi theo hướng tinh gọn và rút ngắn thời gian hiệu lực để tránh việc lợi dụng biển số tạm tham gia giao thông dài ngày. So với Thông tư 58/2020/TT-BCA, thời hạn của giấy chứng nhận đăng ký xe tạm thời dự kiến giảm từ 30 ngày xuống còn 15 ngày (và chỉ được gia hạn thêm 01 lần).

Đặc biệt, đối với xe mới sản xuất lắp ráp trong nước di chuyển từ nhà máy đến kho bãi hoặc đại lý, chủ xe có thể thực hiện dịch vụ công toàn trình, tự in giấy chứng nhận đăng ký xe tạm thời sau khi nộp lệ phí online mà không cần đến cơ quan công an.

4. Quy trình đăng ký biển số xe ô tô trúng đấu giá

Đây là nội dung hoàn toàn mới nhằm triển khai Nghị quyết 73/2022/QH15 của Quốc hội về thí điểm đấu giá biển số xe ô tô. Người trúng đấu giá sẽ thực hiện quy trình đăng ký như sau:

• Bước 1: Kê khai đăng ký xe trực tuyến và nhận mã hồ sơ.
• Bước 2: Đưa xe đến cơ quan đăng ký xe để kiểm tra thực tế.
• Bước 3: Nộp hồ sơ bao gồm giấy xác nhận biển số trúng đấu giá và chứng từ lệ phí trước bạ.
• Bước 4: Nhận giấy hẹn và sau đó nhận kết quả đăng ký xe cùng biển số trúng đấu giá.

Những đề xuất mới này không chỉ giúp minh bạch hóa công tác quản lý mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý cập nhật các thông tin định danh cá nhân chính xác để quá trình đăng ký xe online được diễn ra thuận lợi sau ngày 01/7/2023.