Việc thực thi các quyết định xử phạt vi phạm hành chính luôn là một thách thức lớn đối với các cơ quan chức năng. Để giải quyết những vướng mắc tồn đọng và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định 296/2025/NĐ-CP. Văn bản này không chỉ thay thế Nghị định 166/2013/NĐ-CP mà còn xác lập những quy tắc mới, chặt chẽ và minh bạch hơn.

1. Lần đầu tiên quy định cụ thể các trường hợp phải đình chỉ cưỡng chế

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định mới là việc bổ sung riêng Điều 9 Nghị định 296/2025/NĐ-CP quy định về các trường hợp đình chỉ cưỡng chế. Trước đây, sự thiếu hụt này thường gây lúng túng cho người thực thi công vụ khi đối mặt với các tình huống bất khả kháng.

"Người có thẩm quyền phải ra quyết định đình chỉ cưỡng chế khi cá nhân bị cưỡng chế đã chết, mất tích mà không để lại di sản, hoặc khi quyết định xử phạt đã bị hủy bỏ, sửa đổi..."

Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và tổ chức, tránh việc áp dụng biện pháp cưỡng chế một cách máy móc trong các tình huống không còn đối tượng hoặc căn cứ pháp lý.

2. Minh bạch hóa việc cung cấp thông tin thu nhập

Để việc khấu trừ lương diễn ra hiệu quả, Nghị định yêu cầu các cơ quan, tổ chức và người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin bằng văn bản về mức lương, thu nhập và lương hưu của cá nhân bị cưỡng chế. Điều này chấm dứt tình trạng "né tránh" cung cấp thông tin vốn thường xuyên xảy ra dưới thời Nghị định 166/2013/NĐ-CP.

3. Bảo đảm mức sống tối thiểu khi khấu trừ lương

Tại Điều 13 Nghị định 296/2025/NĐ-CP, tỷ lệ khấu trừ đã được điều chỉnh mang tính nhân văn hơn. Cụ thể, mức khấu trừ lương không quá 30% phần thực nhận sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm và thuế. Đặc biệt, pháp luật lần đầu tiên nhấn mạnh nguyên tắc bảo đảm mức sống tối thiểu cho người bị cưỡng chế và người phụ thuộc.

4. Siết chặt trách nhiệm của người sử dụng lao động

Theo Điều 14 Nghị định 296/2025/NĐ-CP, trong vòng 03 ngày làm việc kể từ kỳ lĩnh lương, đơn vị sử dụng lao động phải thực hiện khấu trừ và chuyển tiền vào ngân sách. Mọi hành vi cố tình trì hoãn hoặc không phối hợp sẽ bị coi là cản trở người thi hành công vụ.

5. Thời hạn cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng

Nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, Điều 16 Nghị định 296/2025/NĐ-CP ấn định thời hạn 03 ngày làm việc để cá nhân, tổ chức phải cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng khi có yêu cầu. Đây là một bước tiến lớn so với quy định chung chung trước đây.

6. Cơ chế xử lý khi đối tượng không nhận biên bản kê biên

Thực tế cho thấy nhiều trường hợp người vi phạm cố tình không ký hoặc không nhận biên bản để trì hoãn. Điều 25 Nghị định 296/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ nút thắt này bằng cách cho phép lập biên bản ghi nhận sự việc với sự chứng kiến của chính quyền địa phương, khi đó biên bản vẫn có giá trị pháp lý.

7. Quyền phá khóa, mở gói đồ vật khi kê biên

Điểm mới cuối cùng và cũng rất quyết liệt nằm ở Điều 20 Nghị định 296/2025/NĐ-CP. Cơ quan cưỡng chế có quyền thuê người mở khóa hoặc phá khóa nếu đối tượng không hợp tác. Mọi chi phí và thiệt hại phát sinh sẽ do người bị cưỡng chế tự chịu trách nhiệm.

Tóm lại, Nghị định 296/2025/NĐ-CP là một bước hoàn thiện quan trọng, giúp công tác thi hành pháp luật trở nên nghiêm minh nhưng vẫn đảm bảo tính nhân văn và thực tế.