Việc bảo hộ nhãn hiệu không phải là vĩnh viễn nếu chủ sở hữu không tuân thủ các quy định pháp luật hoặc có các căn cứ pháp lý phát sinh. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập Tờ khai yêu cầu chấm dứt, hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ đối tượng sở hữu công nghiệp, đặc biệt là nhãn hiệu, theo quy định mới nhất áp dụng từ tháng 11/2019.

Phân biệt Chấm dứt và Hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm "chấm dứt" và "hủy bỏ" hiệu lực văn bằng bảo hộ. Tuy nhiên, theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ 2005, đây là hai thủ tục có bản chất và hệ quả pháp lý hoàn toàn khác nhau.

• Chấm dứt hiệu lực: Văn bằng bảo hộ đang có hiệu lực nhưng phát sinh các căn cứ làm cho hiệu lực đó không còn tồn tại kể từ một thời điểm nhất định (thường là sau khi văn bằng đã được cấp).
• Hủy bỏ hiệu lực: Văn bằng bảo hộ bị coi là không có hiệu lực ngay từ thời điểm cấp do vi phạm các điều kiện bảo hộ hoặc quy trình cấp văn bằng.

Các trường hợp chấm dứt hiệu lực văn bằng bảo hộ

Theo quy định tại Điều 95 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, văn bằng bảo hộ bị chấm dứt hiệu lực trong các trường hợp sau:

"1. Văn bằng bảo hộ bị chấm dứt toàn bộ hoặc một phần hiệu lực trong các trường hợp sau đây:
a) Chủ văn bằng bảo hộ không nộp lệ phí duy trì hiệu lực hoặc gia hạn hiệu lực theo quy định;
b) Chủ văn bằng bảo hộ tuyên bố từ bỏ quyền sở hữu công nghiệp;
c) Chủ văn bằng bảo hộ không còn tồn tại hoặc chủ Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu không còn hoạt động kinh doanh mà không có người kế thừa hợp pháp;
d) Nhãn hiệu không được chủ sở hữu hoặc người được chủ sở hữu cho phép sử dụng trong thời hạn năm năm liên tục trước ngày có yêu cầu chấm dứt hiệu lực mà không có lý do chính đáng..."

Đặc biệt, với quy định mới tại Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ 2019 (có hiệu lực từ 01/11/2019), các căn cứ về việc nhãn hiệu trở thành tên gọi chung của hàng hóa, dịch vụ cũng được quy định cụ thể hơn để phù hợp với các cam kết quốc tế.

Căn cứ hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ nhãn hiệu

Việc hủy bỏ hiệu lực được thực hiện dựa trên Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ 2005. Một văn bằng bảo hộ nhãn hiệu có thể bị hủy bỏ toàn bộ hiệu lực nếu tại thời điểm cấp văn bằng, chủ đơn không có quyền đăng ký hoặc nhãn hiệu không đáp ứng các tiêu chuẩn bảo hộ (như tính phân biệt, không trùng lặp với nhãn hiệu có trước...).

Hướng dẫn chi tiết cách ghi Tờ khai yêu cầu chấm dứt/hủy bỏ hiệu lực

Tờ khai là tài liệu quan trọng nhất trong bộ hồ sơ. Người nộp đơn cần lưu ý các mục sau:

• Mục Chủ đơn: Ghi đầy đủ tên, địa chỉ của tổ chức hoặc cá nhân yêu cầu. Nếu là công ty TNHH hai thành viên trở lên, cần ghi đúng tên theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Mục Văn bằng bảo hộ bị yêu cầu: Phải ghi chính xác số văn bằng (ví dụ: Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 123456).
• Nội dung yêu cầu: Đánh dấu "x" vào ô tương ứng (Chấm dứt hoặc Hủy bỏ).
• Lý do: Đây là phần quan trọng nhất. Cần trình bày rõ ràng các căn cứ pháp lý dựa trên Điều 95 hoặc Điều 96.

Hồ sơ và quy trình thực hiện tại Cục Sở hữu trí tuệ

Hồ sơ bao gồm:

1. Tờ khai (02 bản theo mẫu);
2. Chứng cứ ủng hộ yêu cầu (nếu có);
3. Giấy ủy quyền (nếu nộp thông qua đại diện);
4. Chứng từ nộp phí, lệ phí.

Sau khi tiếp nhận, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ xem xét tính hợp lệ của đơn và thông báo cho chủ văn bằng bảo hộ để có ý kiến phản hồi trước khi ra quyết định chính thức.

Phí và lệ phí liên quan

Người yêu cầu phải nộp các khoản phí sau:

• Lệ phí yêu cầu chấm dứt/hủy bỏ hiệu lực;
• Phí thẩm định yêu cầu;
• Phí công bố quyết định chấm dứt/hủy bỏ hiệu lực trên Công báo Sở hữu công nghiệp.

Việc nắm vững các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ tại thời điểm năm 2019 sẽ giúp các doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình hoặc loại bỏ các rào cản pháp lý từ những văn bằng bảo hộ không còn giá trị thực tế.