Trong bối cảnh kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ vào năm 2018, hoạt động quảng cáo đóng vai trò then chốt trong việc đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Tuy nhiên, để đạt được lợi nhuận nhanh chóng, không ít cá nhân và tổ chức đã sử dụng các thủ đoạn quảng cáo gian dối, thổi phồng công dụng hoặc sai lệch về chất lượng sản phẩm. Pháp luật Việt Nam tại thời điểm tháng 09/2018 đã quy định rất rõ ràng về các chế tài xử lý nghiêm khắc đối với hành vi này, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức phạt hành chính lên đến 70 triệu đồng cho hành vi quảng cáo sai sự thật

Theo quy định tại Nghị định 158/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 28/2017/NĐ-CP), các hành vi vi phạm về nội dung quảng cáo bị xử lý rất nặng. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 51 Nghị định 158/2013/NĐ-CP quy định:

5. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Quảng cáo sai sự thật, không đúng quy cách, chất lượng, công dụng, nhãn hiệu, kiểu dáng, chủng loại, bao bì, xuất xứ, chỉ dẫn địa lý, phương thức phục vụ, thời hạn sử dụng, thời hạn bảo quản, bảo hành của hàng hóa, dịch vụ...;
b) Quảng cáo lừa dối, gây nhầm lẫn cho công chúng, người tiêu dùng, khách hàng về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo với tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khác hoặc lừa dối, gây nhầm lẫn về tính năng, tác dụng của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo...

Bên cạnh việc bị phạt tiền, chủ thể vi phạm còn bị buộc phải tháo gỡ, tháo dỡ hoặc xóa quảng cáo và phải cải chính thông tin sai lệch đã công bố. Đây là một đòn giáng mạnh vào uy tín của các doanh nghiệp làm ăn không chân chính.

Khi nào quảng cáo gian dối bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Nếu hành vi quảng cáo gian dối có tính chất nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tái phạm, người vi phạm có thể phải đối mặt với án tù. Bộ luật Hình sự 2015 (có hiệu lực từ 01/01/2018) đã quy định cụ thể về tội danh này tại Điều 197:

1. Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung lên đến 50 triệu đồng và bị cấm hành nghề từ 01 đến 05 năm. Điều này cho thấy sự quyết liệt của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và làm trong sạch môi trường kinh doanh.

Tội lừa dối khách hàng: Nguy cơ ngồi tù đến 5 năm

Trong nhiều trường hợp, hành vi quảng cáo gian dối thường đi kèm với việc lừa dối khách hàng trong quá trình giao dịch thực tế. Tại Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015, tội lừa dối khách hàng được quy định với các khung hình phạt rất nặng. Nếu thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên hoặc có tổ chức, dùng thủ đoạn xảo quyệt, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Việc áp dụng các quy định mới của Bộ luật Hình sự 2015 vào năm 2018 đã tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn trước các chiêu trò quảng cáo "thổi phồng" sự thật. Các chuyên gia pháp lý khuyến cáo người dân cần tỉnh táo trước các thông tin quảng cáo quá mức và chủ động phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu lừa dối.