Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc tối ưu hóa quy trình thông quan hàng hóa là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Chế độ "Doanh nghiệp ưu tiên" không chỉ là một danh hiệu mà còn là tấm vé thông hành giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí. Vậy điều kiện nào để một doanh nghiệp, bao gồm cả công ty hợp danh, được đứng vào hàng ngũ ưu tiên này?

Doanh nghiệp ưu tiên là gì?

Theo quy định tại Thông tư 72/2015/TT-BTC, Doanh nghiệp ưu tiên là đơn vị xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa được cơ quan hải quan áp dụng các biện pháp ưu đãi đặc biệt trong việc thực hiện thủ tục, kiểm tra và giám sát hải quan. Đây là sự ghi nhận đối với những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt và hệ thống quản trị minh bạch.

6 điều kiện "vàng" để áp dụng chế độ ưu tiên hải quan

Để được công nhận, doanh nghiệp phải vượt qua các tiêu chuẩn thẩm định khắt khe được quy định tại Luật Hải quan 2014 và các văn bản hướng dẫn:

1. Sự tuân thủ pháp luật tuyệt đối

Trong 02 năm liên tục, doanh nghiệp không được vi phạm pháp luật về thuế và hải quan đến mức bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính vượt thẩm quyền của Chi cục trưởng. Đặc biệt, doanh nghiệp phải chứng minh không có hành vi trốn thuế, gian lận hay buôn lậu.

2. Minh bạch trong kế toán và kiểm toán

Doanh nghiệp cần áp dụng chuẩn mực kế toán của Bộ Tài chính. Báo cáo tài chính hàng năm phải được kiểm toán bởi đơn vị độc lập với ý kiến "chấp nhận toàn phần". Đây là cơ sở để cơ quan quản lý đánh giá sức khỏe tài chính và tính trung thực của đơn vị.

3. Năng lực công nghệ thông tin

Việc thực hiện thủ tục hải quan và thuế điện tử là bắt buộc. Doanh nghiệp phải có phần mềm quản lý hoạt động xuất nhập khẩu kết nối được với dữ liệu của cơ quan hải quan để phục vụ công tác kiểm tra từ xa.

4. Điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu

Đây thường là rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cụ thể:

• 100 triệu USD/năm: Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu chung.
• 40 triệu USD/năm: Đối với hàng sản xuất tại Việt Nam.
• 30 triệu USD/năm: Đối với nông, thủy sản thuần Việt.

Lưu ý: Các doanh nghiệp công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao 2008 sẽ được miễn trừ điều kiện về kim ngạch này.

5. Thanh toán qua ngân hàng

Mọi lô hàng phải được thanh toán qua ngân hàng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp danh sách tài khoản giao dịch cho cơ quan hải quan để đối soát khi cần thiết.

6. Hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ

Doanh nghiệp phải duy trì quy trình giám sát an ninh dây chuyền cung ứng, từ khâu vận chuyển, kiểm tra container đến an ninh nhân sự và hệ thống thông tin.

Đặc quyền dành cho Doanh nghiệp ưu tiên

Khi đã được công nhận theo Nghị định 08/2015/NĐ-CP, doanh nghiệp sẽ nhận được những quyền lợi cực lớn:

- Miễn kiểm tra chứng từ và kiểm tra thực tế hàng hóa (trừ trường hợp đặc biệt).
- Được thông quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh.
- Ưu tiên thứ tự kiểm tra, giám sát và lấy mẫu.
- Hoàn thuế trước, kiểm tra sau với thời gian xử lý chỉ trong 01 ngày làm việc.

Việc đạt được chứng nhận doanh nghiệp ưu tiên không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên trường quốc tế. Nếu quý doanh nghiệp nhận thấy mình đáp ứng đủ các tiêu chí trên, hãy chủ động thực hiện thủ tục đề nghị công nhận tại Tổng cục Hải quan.