Bước sang năm 2023, hệ thống pháp luật Việt Nam ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ với việc hàng loạt đạo luật quan trọng chính thức đi vào cuộc sống. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh các hoạt động kinh tế chuyên sâu mà còn tác động trực tiếp đến quyền lợi sát sườn của mỗi cá nhân, từ việc tham gia bảo hiểm, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho đến các quy định về an ninh trật tự và giải trí điện ảnh. Hãy cùng điểm qua 4 đạo luật tiêu biểu có hiệu lực từ ngày 01/01/2023.

1. Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022: Tăng cường bảo vệ người tham gia

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 chính là quy định về "thời gian cân nhắc". Cụ thể, đối với các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có thời hạn trên 01 năm, khách hàng có quyền từ chối tiếp tục tham gia trong vòng 21 ngày kể từ ngày nhận được hợp đồng. Đây là khoảng thời gian quý báu để người dân nghiên cứu kỹ các điều khoản trước khi cam kết dài hạn.

Bên cạnh đó, Luật cũng quy định rõ các trường hợp doanh nghiệp không phải bồi thường như: người được bảo hiểm tự tử trong vòng 02 năm, hoặc chết do lỗi cố ý của bên mua/người thụ hưởng. Đặc biệt, để đảm bảo an toàn tài chính, các doanh nghiệp bảo hiểm hiện nay không được phép vay vốn để đầu tư bất động sản, ngoại trừ một số trường hợp cụ thể như mua cổ phiếu doanh nghiệp địa ốc hoặc đầu tư trụ sở làm việc.

2. Luật Cảnh sát cơ động 2022: Hoàn thiện hành lang pháp lý cho lực lượng đặc thù

Chính thức thay thế Pháp lệnh cũ, Luật Cảnh sát cơ động 2022 đã bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ. Luật nghiêm cấm các hành vi chống đối, cản trở hoặc giả danh Cảnh sát cơ động để trục lợi. Ngược lại, cán bộ chiến sĩ cũng bị nghiêm cấm lạm dụng chức vụ để sách nhiễu, gây khó khăn cho nhân dân.

Về quyền hạn, lực lượng này được phép mang vũ khí, công cụ hỗ trợ vào cảng hàng không và lên tàu bay dân sự khi làm nhiệm vụ khẩn cấp. Một điểm mới đáng chú ý là việc ưu tiên tuyển chọn những người có năng khiếu, tài năng phù hợp để phục vụ lâu dài trong lực lượng, khẳng định tính chuyên nghiệp và tinh nhuệ của Cảnh sát cơ động trong tình hình mới.

3. Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022: Siết chặt quản lý, thúc đẩy sáng tạo

Trong bối cảnh kinh tế số, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 mang đến những công cụ pháp lý mạnh mẽ hơn để bảo vệ tài sản trí tuệ. Đáng chú ý, cơ quan chức năng có quyền từ chối cấp văn bằng bảo hộ nếu có căn cứ cho thấy người nộp đơn đăng ký nhãn hiệu với "dụng ý xấu".

Ngoài ra, thủ tục hành chính cũng được hiện đại hóa đáng kể. Tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả giờ đây có thể nộp hồ sơ đăng ký trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Luật cũng bổ sung quy định chấm dứt hiệu lực nhãn hiệu nếu nhãn hiệu đó trở thành tên gọi thông thường của hàng hóa hoặc làm người tiêu dùng hiểu sai lệch về bản chất sản phẩm.

4. Luật Điện ảnh 2022: Làm sạch môi trường giải trí

Sau nhiều tranh cãi về nội dung phim ảnh, Luật Điện ảnh 2022 đã đưa ra những quy định rất cụ thể để quản lý lĩnh vực này. Rạp chiếu phim hiện có quyền từ chối phục vụ những khán giả sử dụng chất cấm, mang vũ khí hoặc gây rối trật tự. Đồng thời, các rạp cũng phải thực hiện trách nhiệm xã hội thông qua việc miễn, giảm giá vé cho người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em.

Đặc biệt, Luật quy định rõ 02 trường hợp phải dừng phổ biến phim: khi phim vi phạm các hành vi bị cấm (như xuyên tạc lịch sử, xúc phạm danh dự quốc gia...) hoặc vì lý do quốc phòng, an ninh, thiên tai, dịch bệnh. Điều này giúp tạo ra một môi trường điện ảnh lành mạnh, thượng tôn pháp luật và bảo vệ các giá trị văn hóa dân tộc.

Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn đảm bảo sự tuân thủ pháp luật trong các hoạt động kinh doanh và đời sống thường ngày.