Trong nỗ lực tháo gỡ những "điểm nghẽn" về thủ tục hành chính và đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 73/NQ-CP năm 2023. Điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết này chính là việc ủy quyền mạnh mẽ cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện trong việc quyết định giá đất cụ thể - một thẩm quyền vốn trước đây thuộc về cấp tỉnh.

Những trường hợp UBND huyện được tự quyết giá đất

Theo quy định tại Nghị quyết 73/NQ-CP, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương căn cứ vào tình hình thực tế để ủy quyền cho UBND cấp huyện quyết định giá đất cụ thể trong các trường hợp sau:

• Tính tiền bồi thường: Khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.
• Giao đất tái định cư: Thu tiền sử dụng đất đối với các hộ gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư.
• Giao đất, cho thuê đất cho cá nhân: Tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân.
• Công nhận quyền sử dụng đất: Xác định giá đất đối với diện tích đất ở vượt hạn mức khi Nhà nước cấp Giấy chứng nhận cho người dân.
• Đấu giá quyền sử dụng đất: Xác định giá khởi điểm để tổ chức đấu giá đất cho hộ gia đình, cá nhân.

Thành lập Hội đồng thẩm định giá đất cấp huyện

Để đảm bảo tính khách quan và chính xác, UBND cấp huyện được quyền quyết định thành lập Hội đồng thẩm định giá đất. Cơ cấu Hội đồng bao gồm:

• Chủ tịch Hội đồng: Do Chủ tịch UBND cấp huyện đảm nhiệm.
• Thường trực Hội đồng: Lãnh đạo cơ quan tài chính cấp huyện.
• Các thành viên khác: Lãnh đạo cơ quan tài nguyên và môi trường, các cơ quan chuyên môn liên quan và lãnh đạo UBND cấp xã nơi có đất.

Đặc biệt, Hội đồng có thể mời các tổ chức có chức năng tư vấn xác định giá đất hoặc các chuyên gia độc lập để tham gia vào quá trình định giá, đảm bảo giá đất sát với giá thị trường.

"UBND các tỉnh, thành phố phải bảo đảm điều kiện về tài chính, nguồn nhân lực và điều kiện cần thiết khác để UBND cấp huyện thực hiện việc quyết định giá đất cụ thể được uỷ quyền."

Tầm nhìn từ Luật Đất đai 2024

Việc thực hiện theo Nghị quyết 73/NQ-CP được xem là bước đệm quan trọng trước khi Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực. Theo tinh thần mới, việc phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai sẽ ngày càng sâu rộng, giúp các địa phương chủ động hơn trong việc điều hành và phát triển kinh tế, đồng thời giảm bớt áp lực cho các cơ quan cấp tỉnh.

Tuy nhiên, đi kèm với quyền hạn là trách nhiệm. Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để tránh tình trạng lợi dụng chính sách, tham nhũng hoặc gây thất thoát ngân sách Nhà nước trong quá trình định giá đất tại địa phương.