Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc xác định chính xác mã số hàng hóa (mã HS) đóng vai trò sống còn đối với doanh nghiệp. Không chỉ quyết định mức thuế suất phải nộp, mã HS còn liên quan trực tiếp đến các chính sách quản lý chuyên ngành. Để giảm thiểu rủi ro pháp lý và tranh chấp về thuế, thủ tục xác định trước mã số hàng hóa là giải pháp tối ưu mà các doanh nghiệp, đặc biệt là công ty cổ phần, cần tận dụng trong năm 2019.

1. Tại sao doanh nghiệp cần xác định trước mã số hàng hóa?

Theo quy định tại Điều 28 Luật Hải quan 2014, xác định trước mã số là việc cơ quan hải quan xác định mã số đối với hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu trước khi làm thủ tục hải quan. Việc này mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Tính minh bạch: Doanh nghiệp biết trước mức thuế suất để tính toán chi phí kinh doanh chính xác.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Khi đã có văn bản xác định trước mã số, cơ quan hải quan sẽ chấp nhận mã số đó trong quá trình làm thủ tục, giúp hàng hóa được giải phóng nhanh chóng.
• Tránh bị xử phạt: Hạn chế tối đa các lỗi khai sai mã số dẫn đến hành vi thiếu thuế hoặc trốn thuế theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

2. Căn cứ pháp lý áp dụng trong năm 2019

Tại thời điểm tháng 8/2019, các doanh nghiệp cần đối chiếu hồ sơ dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật trọng tâm sau:

• Luật Hải quan 2014: Văn bản pháp lý cao nhất điều chỉnh mọi hoạt động hải quan.
• Nghị định 59/2018/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan.
• Thông tư 39/2018/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và trình tự thực hiện.

3. Hồ sơ đề nghị xác định trước mã số hàng hóa

Để thực hiện thủ tục này, doanh nghiệp cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ gửi đến Tổng cục Hải quan. Theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC, hồ sơ bao gồm:

"a) Đơn đề nghị xác định trước mã số theo mẫu số 01/XDTMS/TXNK Phụ lục VI ban hành kèm Thông tư này: 01 bản chính;
b) Tài liệu kỹ thuật do tổ chức, cá nhân đề nghị xác định trước mã số cung cấp (bản mô tả chi tiết thành phần, tính chất lý, hóa, công dụng, quy trình vận hành của hàng hóa): 01 bản chụp;
c) Mẫu hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu (nếu có)."

4. Quy trình xử lý tại cơ quan Hải quan

Sau khi nhận đủ hồ sơ, Tổng cục Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý theo các bước:

1. Tiếp nhận hồ sơ: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Tổng cục Hải quan có văn bản từ chối hoặc yêu cầu bổ sung nếu hồ sơ chưa đầy đủ.
2. Phân tích, giám định: Trường hợp cần thiết, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích mẫu hàng hóa để có căn cứ xác định mã số chính xác.
3. Ban hành văn bản: Trong thời hạn 15 ngày (hoặc tối đa 30 ngày đối với trường hợp phức tạp), Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan ban hành văn bản thông báo kết quả xác định trước mã số.

Lưu ý quan trọng: Văn bản thông báo kết quả xác định trước mã số có hiệu lực không quá 03 năm kể từ ngày ký. Doanh nghiệp cần theo dõi thời hạn này để thực hiện gia hạn hoặc làm mới khi cần thiết.

5. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc tự ý áp mã HS dựa trên cảm tính hoặc kinh nghiệm cũ thường dẫn đến những sai sót đáng tiếc. Doanh nghiệp nên chủ động thực hiện thủ tục xác định trước mã số ít nhất 60 ngày trước khi hàng về cảng. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình vận hành mà còn khẳng định tính chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý nhà nước.