Người dân tự thực hiện xét nghiệm kháng nguyên SARS-CoV-2 tại nhà (ảnh minh họa)

Bối cảnh tự xét nghiệm tại nhà trong giai đoạn cao điểm dịch

Vào những tháng đầu năm 2022, khi biến chủng Omicron lan rộng, số lượng ca nhiễm F0 tăng nhanh khiến hệ thống y tế cơ sở chịu áp lực lớn. Việc tự kiểm tra nhiễm Covid-19 tại nhà bằng bộ kit test nhanh kháng nguyên đã trở thành giải pháp hữu hiệu giúp người dân chủ động tầm soát và giảm tải cho các bệnh viện. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các loại kit test trôi nổi, không rõ nguồn gốc trên thị trường đã gây ra không ít lo ngại về độ chính xác và an toàn pháp lý.

1. Chỉ tự kiểm tra bằng bộ kit do Bộ Y tế cấp phép lưu hành

Theo quy định tại Nghị định 98/2021/NĐ-CP về quản lý trang thiết bị y tế, các sinh phẩm xét nghiệm SARS-CoV-2 phải được cấp số lưu hành hoặc giấy phép nhập khẩu mới được phép kinh doanh và sử dụng tại Việt Nam. Bộ Y tế đã liên tục cập nhật danh mục các loại kit test nhanh đạt tiêu chuẩn để người dân lựa chọn.

Việc sử dụng các bộ kit không rõ nguồn gốc không chỉ khiến kết quả bị sai lệch (dương tính giả hoặc âm tính giả) mà còn có thể gây tổn thương niêm mạc mũi nếu que lấy mẫu không đạt chuẩn chất lượng y tế. Dưới đây là danh sách các bộ kit tiêu biểu được Bộ Y tế cấp phép lưu hành theo các văn bản như Công văn 5583/BYT-TB-CT, Công văn 5787/BYT-TB-CT và Công văn 6080/BYT-TB-CT:

Các loại bộ kit test nhanh kháng nguyên phổ biến trên thị trường (ảnh minh họa)

2. Mua bộ kit test nhanh Covid-19 ở đâu an toàn?

Người dân tuyệt đối không nên mua kit test qua các trang mạng xã hội không có địa chỉ rõ ràng hoặc từ những cá nhân không có chuyên môn y tế. Theo hướng dẫn của các cơ quan chức năng, các cơ sở kinh doanh kit test phải đáp ứng điều kiện về nhân sự và cơ sở vật chất theo quy định của pháp luật về trang thiết bị y tế.

Tại TP. Hồ Chí Minh, Sở Y tế đã ban hành Công văn yêu cầu các nhà thuốc chỉ được bán các bộ kit test nhanh nếu có đăng ký chức năng kinh doanh trang thiết bị y tế. Việc mua tại các nhà thuốc uy tín giúp người dân được tư vấn kỹ thuật lấy mẫu đúng cách, tránh việc thực hiện sai quy trình dẫn đến kết quả không chính xác.

3. Test nhanh tại nhà có thay thế được xét nghiệm PCR?

Cần khẳng định rằng, tự kiểm tra tại nhà chỉ là phương pháp tầm soát nhanh. Kết quả test nhanh có độ nhạy thấp hơn so với xét nghiệm RT-PCR, đặc biệt là trong những ngày đầu mới nhiễm bệnh hoặc khi nồng độ virus còn thấp.

• Nếu kết quả Dương tính: Bạn cần bình tĩnh, tự cách ly ngay lập tức và thông báo cho y tế địa phương. Kết quả này có giá trị khẳng định cao trong bối cảnh dịch bùng phát, nhưng trong một số trường hợp vẫn cần xét nghiệm PCR để xác định chính xác biến chủng hoặc phục vụ các thủ tục hành chính y tế.
• Nếu kết quả Âm tính: Không được chủ quan. Nếu bạn có triệu chứng nghi ngờ (sốt, ho, mất vị giác...) hoặc là F1, cần tiếp tục theo dõi sức khỏe và thực hiện test lại sau 2-3 ngày hoặc liên hệ cơ sở y tế để làm xét nghiệm chuyên sâu hơn.

Việc tuân thủ đúng quy trình lấy mẫu theo hướng dẫn của Bộ Y tế là yếu tố tiên quyết để đảm bảo tính chính xác của kết quả xét nghiệm tại nhà.