Trong nỗ lực đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số quốc gia và tối giản hóa các thủ tục hành chính, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi 2025 (số 107/2025/QH15). Một trong những điểm sáng mang tính đột phá nhất của văn bản luật này chính là việc xác lập giá trị pháp lý tương đương giữa Phiếu lý lịch tư pháp điện tử và bản giấy truyền thống kể từ ngày 01/7/2026. Đây được xem là một bước tiến lịch sử, giúp người dân tiết kiệm tối đa thời gian, công sức và chi phí khi thực hiện các thủ tục liên quan.

Bước ngoặt trong thủ tục hành chính: Bản điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy

Theo quy định mới tại khoản 11 Điều 1 Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi 2025 (sửa đổi, bổ sung Điều 41 Luật Lý lịch tư pháp 2009), Phiếu lý lịch tư pháp sẽ được cấp dưới hai dạng: bản điện tử hoặc bản giấy. Điều quan trọng là cả hai hình thức này đều có giá trị pháp lý hoàn toàn như nhau trong mọi giao dịch hành chính, dân sự và pháp lý.

"Phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới hình thức văn bản giấy hoặc dữ liệu điện tử. Phiếu lý lịch tư pháp được cấp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến."

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là thay đổi về hình thức lưu trữ hay phương thức hiển thị, mà còn là một cuộc cách mạng về tư duy quản lý nhà nước. Thay vì phải chờ đợi nhận bản giấy qua bưu điện hoặc mất thời gian đến trực tiếp các cơ quan chức năng để xếp hàng, người dân giờ đây có thể sở hữu bản điện tử ngay trên thiết bị di động thông minh của mình với đầy đủ tính pháp lý được bảo đảm bằng chữ ký số chuyên dùng.

Tích hợp VNeID: Tiện ích tối đa cho công dân trong kỷ nguyên số

Một điểm cực kỳ thuận lợi và là tin vui cho hàng triệu người dân là thông tin lý lịch tư pháp sẽ được đồng thời hiển thị và tích hợp trực tiếp trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID). Khi cá nhân đã được cấp Phiếu lý lịch tư pháp điện tử theo đúng quy định, thông tin này sẽ tự động cập nhật và lưu trữ an toàn trên tài khoản định danh điện tử mức độ 2 của công dân. Người dân có thể xuất trình và sử dụng bất cứ khi nào cần thiết mà không phải thực hiện lại thủ tục yêu cầu cấp phiếu nhiều lần, loại bỏ hoàn toàn tình trạng lãng phí giấy tờ.

Bên cạnh đó, các quy định mới cũng nêu rõ: đối với các yêu cầu trực tuyến thông qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống sẽ ưu tiên và mặc định cấp Phiếu lý lịch tư pháp bằng bản điện tử, trừ trường hợp người dân có yêu cầu nhận thêm bản giấy. Điều này giúp đồng bộ hóa dữ liệu dân cư và thúc đẩy thói quen giao dịch điện tử an toàn trong xã hội.

Những lợi ích thiết thực từ quy định mới mà người dân được hưởng

• Tiết kiệm chi phí vượt trội: Giảm thiểu tối đa chi phí in ấn, vận chuyển, chuyển phát nhanh bưu điện và bảo quản hồ sơ giấy cho cả người dân lẫn cơ quan quản lý.
• Rút ngắn thời gian xử lý: Quy trình tiếp nhận và xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử giúp rút ngắn thời gian thẩm định, người dân nhận kết quả nhanh chóng hơn rất nhiều so với phương thức truyền thống.
• Tính bảo mật và an toàn thông tin cao: Bản điện tử được xác thực bằng chữ ký số chuyên dùng của cơ quan cấp, có mã QR để đối chiếu, hạn chế tối đa tình trạng làm giả giấy tờ hoặc tẩy xóa thông tin.
• Linh hoạt và tiện lợi khi sử dụng: Người dân dễ dàng chia sẻ, gửi hồ sơ điện tử cho các đơn vị tuyển dụng, doanh nghiệp hoặc cơ quan liên quan qua email, cổng thông tin trực tuyến mà không cần phải công chứng, chứng thực lại nhiều lần.

Lời khuyên thiết thực cho người dân trước thời điểm 01/7/2026

Để có thể tận dụng tối đa những ưu đãi và tiện ích vượt trội từ chính sách mới này ngay khi có hiệu lực, người dân được khuyến nghị nên sớm hoàn thiện việc đăng ký và kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID. Đây chính là chiếc "chìa khóa vàng" để thực hiện mọi giao dịch hành chính công trực tuyến, bao gồm cả việc yêu cầu cấp và sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp điện tử một cách thuận tiện, nhanh chóng nhất.

Việc chính thức công nhận giá trị pháp lý của bản điện tử ngang hàng bản giấy không chỉ là một bước tiến dài về mặt công nghệ, mà còn thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, hiện đại, minh bạch và hướng tới một xã hội không giấy tờ.