Từ đầu năm 2021, việc triển khai cấp thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn chip đã trở thành một trong những sự kiện pháp lý được người dân quan tâm nhất. Với sự ra đời của Thông tư 06/2021/TT-BCA, mẫu thẻ mới tích hợp chip điện tử hiện đại đã chính thức được áp dụng, thay thế cho mẫu thẻ mã vạch trước đây. Vậy quy trình chuyển đổi diễn ra như thế nào và người dân cần lưu ý những gì để đảm bảo quyền lợi?

Có bắt buộc phải đổi từ CCCD mã vạch sang gắn chip ngay lập tức?

Đây là thắc mắc chung của rất nhiều công dân đang sử dụng thẻ CCCD mã vạch. Theo quy định tại Thông tư 06/2021/TT-BCA của Bộ Công an, mẫu thẻ CCCD gắn chip bắt đầu được áp dụng từ ngày 23/01/2021. Tuy nhiên, pháp luật không yêu cầu tất cả mọi người phải đổi sang thẻ mới ngay lập tức nếu thẻ cũ vẫn còn giá trị.

Cụ thể, thẻ CCCD mã vạch đã được cấp trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn quy định (thường là khi công dân đủ 25 tuổi, đủ 40 tuổi và đủ 60 tuổi theo quy định tại Điều 21 Luật Căn cước công dân 2014). Các loại giấy tờ pháp lý đã phát hành sử dụng thông tin từ thẻ mã vạch vẫn giữ nguyên hiệu lực pháp luật. Công dân chỉ bắt buộc phải đổi khi thẻ cũ hết hạn, bị hư hỏng hoặc khi có thay đổi về thông tin nhân thân.

Tại sao nên ưu tiên đổi sang CCCD gắn chip trước ngày 01/07/2021?

Mặc dù không bắt buộc, nhưng các chuyên gia pháp lý và cơ quan chức năng khuyến khích người dân nên thực hiện việc chuyển đổi sớm, đặc biệt là trước mốc thời gian 01/07/2021 vì hai lý do chính:

• Ưu đãi về lệ phí: Nhằm hỗ trợ người dân trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 112/2020/TT-BTC, quy định giảm 50% mức thu lệ phí cấp CCCD đến hết ngày 30/06/2021.
• Tính bảo mật và tiện ích: Chip điện tử trên thẻ mới có khả năng lưu trữ lượng dữ liệu lớn, tích hợp nhiều thông tin cá nhân và có độ bảo mật cực cao, giúp giảm thiểu rủi ro bị làm giả giấy tờ và thuận tiện trong các giao dịch hành chính sau này.

Hướng dẫn chi tiết thủ tục đổi CCCD mã vạch sang gắn chip

Quy trình thực hiện hiện nay được căn cứ vào Luật Căn cước công dân 2014 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 07/2016/TT-BCA.

1. Địa điểm tiếp nhận hồ sơ

Theo Điều 26 Luật Căn cước công dân 2014, công dân có thể lựa chọn một trong các nơi sau đây để làm thủ tục:

• Cơ quan quản lý CCCD của Bộ Công an.
• Cơ quan quản lý CCCD của Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Cơ quan quản lý CCCD của Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương.

Lưu ý quan trọng: Trong giai đoạn hiện nay, khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đang trong quá trình hoàn thiện, việc phân cấp được thực hiện theo Điều 16 Thông tư 07/2016/TT-BCA. Nếu công dân đổi thẻ do hết hạn hoặc hư hỏng, có thể thực hiện tại Công an cấp tỉnh nơi bất kỳ. Các trường hợp khác thường phải về Công an cấp huyện nơi đăng ký thường trú.

2. Hồ sơ và các bước thực hiện

Khi đi đổi thẻ CCCD mã vạch sang gắn chip, người dân cần chuẩn bị:

• Thẻ CCCD mã vạch cũ: Thẻ này sẽ được thu hồi theo quy định tại khoản 3 Điều 24 Luật Căn cước công dân 2014.
• Sổ hộ khẩu hoặc Giấy khai sinh: Dùng để đối chiếu thông tin nếu dữ liệu chưa có trong hệ thống quốc gia hoặc có sự sai lệch.

Tại cơ quan Công an, cán bộ sẽ tiến hành thu nhận vân tay (10 ngón), chụp ảnh chân dung và in phiếu thu nhận thông tin để công dân kiểm tra, ký xác nhận. Sau đó, công dân nộp lệ phí và nhận giấy hẹn trả kết quả.

Lệ phí và thời gian nhận kết quả

Mức lệ phí thông thường khi đổi từ CCCD mã vạch sang gắn chip là 50.000 đồng (theo Điều 4 Thông tư 59/2019/TT-BTC). Tuy nhiên, như đã đề cập, nếu thực hiện trước ngày 01/07/2021, mức phí này chỉ còn 25.000 đồng.

Về thời hạn trả thẻ, Điều 25 Luật Căn cước công dân 2014 quy định rõ:

"Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định tại Luật này, cơ quan quản lý căn cước công dân phải cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước công dân cho công dân trong thời hạn sau đây:
1. Tại thành phố, thị xã không quá 07 ngày làm việc đối với trường hợp cấp mới và đổi; không quá 15 ngày làm việc đối với trường hợp cấp lại;
2. Tại các huyện miền núi vùng cao, biên giới, hải đảo không quá 20 ngày làm việc đối với tất cả các trường hợp;
3. Tại các khu vực còn lại không quá 15 ngày làm việc đối với tất cả các trường hợp."

Người dân có thể đăng ký nhận thẻ trực tiếp tại nơi làm thủ tục hoặc đăng ký chuyển phát nhanh qua đường bưu điện về tận nhà để tiết kiệm thời gian đi lại.

Việc chuyển đổi sang CCCD gắn chip là một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính tại Việt Nam. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý độc giả nắm vững quy trình và thực hiện thủ tục một cách thuận lợi nhất trong năm 2021.