Hàng hóa nhập khẩu ban đầu được miễn thuế hoặc không chịu thuế nhưng sau đó thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa là tình huống thường gặp tại các doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu không nắm vững quy trình khai báo hải quan mới theo Thông tư 39/2018/TT-BTC, doanh nghiệp rất dễ đối mặt với rủi ro pháp lý và bị truy thu thuế nặng nề.

Nguyên tắc "vàng" khi khai báo thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa

Việc khai báo hải quan khi thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa không đơn thuần là việc nộp thêm thuế, mà là một quy trình pháp lý chặt chẽ. Theo quy định tại Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Chính sách thuế và quản lý chuyên ngành

Đối với các loại hàng hóa như hàng miễn thuế, hàng không chịu thuế, hoặc nguyên liệu nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu... khi thay đổi mục đích sử dụng, doanh nghiệp bắt buộc phải khai tờ khai hải quan mới. Chính sách quản lý và chính sách thuế sẽ được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai mới này.

"Việc thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa chỉ được thực hiện sau khi người khai hải quan hoàn thành thủ tục hải quan đối với tờ khai hải quan mới."

2. Điều kiện về giấy phép

Nếu hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép xuất nhập khẩu ban đầu, khi chuyển tiêu thụ nội địa hoặc thay đổi mục đích, doanh nghiệp phải có văn bản đồng ý từ cơ quan cấp phép. Đây là bước then chốt mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ qua, dẫn đến việc bị đình trệ thủ tục tại cửa khẩu.

Hướng dẫn chi tiết quy trình khai báo hải quan mới nhất

Để quá trình thông quan diễn ra thuận lợi, doanh nghiệp cần thực hiện các bước khai báo trên hệ thống hải quan điện tử một cách chính xác.

1. Cách ghi chỉ tiêu trên tờ khai điện tử

Doanh nghiệp tiến hành đăng ký tờ khai hải quan như thông thường nhưng cần lưu ý đặc biệt tại ô "Phần ghi chú". Tại đây, bạn phải ghi rõ số tờ khai hải quan ban đầu và hình thức thay đổi (ví dụ: "Thay đổi mục đích sử dụng từ miễn thuế sang tiêu thụ nội địa theo tờ khai số...").

Một số trường hợp đặc biệt không cần cung cấp số tờ khai ban đầu bao gồm:

• Hàng hóa đã quá thời hạn lưu giữ hồ sơ hải quan (05 năm).
• Công cụ, dụng cụ chưa phân bổ hết giá trị nhưng doanh nghiệp không quản lý theo số tờ khai nhập khẩu.

2. Thành phần hồ sơ cần chuẩn bị

Hồ sơ nộp cho cơ quan hải quan thường bao gồm:

• Văn bản cho phép: Của cơ quan có thẩm quyền (01 bản chính).
• Giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành: Nếu tại thời điểm nhập khẩu ban đầu chưa thực hiện đầy đủ.
• Chứng từ giao dịch: Văn bản thỏa thuận với đối tác nước ngoài hoặc hóa đơn thương mại (01 bản chụp).

Những sai lầm đắt giá khiến doanh nghiệp bị xử phạt

Rủi ro lớn nhất đối với doanh nghiệp là việc không tự giác kê khai khi thay đổi mục đích sử dụng. Nếu cơ quan hải quan kiểm tra và phát hiện vi phạm, doanh nghiệp sẽ bị:

• Ấn định số thuế phải nộp theo tờ khai ban đầu với mức thuế suất thường cao hơn.
• Phải nộp tiền chậm nộp tính từ ngày thông quan tờ khai ban đầu.
• Xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc gian lận thương mại.

Do đó, việc chủ động rà soát và thực hiện đúng thủ tục theo Thông tư 38/2015/TT-BTC là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi và uy tín của doanh nghiệp trên thương trường.