Chính phủ vừa ban hành Nghị định 27/2019/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đo đạc và bản đồ 2018, trong đó quy định rất rõ ràng về trách nhiệm và chu kỳ cập nhật cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia. Đáng chú ý, các biến động về địa giới hành chính và biên giới quốc gia thuộc nhóm đối tượng phải được cập nhật tức thời.

Yêu cầu khắt khe về tính kịp thời của dữ liệu địa lý

Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 27/2019/NĐ-CP, cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia và bản đồ địa hình quốc gia không chỉ đơn thuần là những con số hay hình vẽ, mà phải đảm bảo tính đầy đủ, chính xác và đặc biệt là phải kịp thời. Điều này nhằm phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và ứng phó với thiên tai.

Cụ thể, nội dung trích dẫn nguyên văn quy định về chu kỳ cập nhật tại khoản 4 Điều 11 Nghị định 27/2019/NĐ-CP như sau:

"4. Chu kỳ cập nhật cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia là khoảng thời gian tối đa giữa hai lần cập nhật dữ liệu theo quy định như sau:

a) Trong thời gian không quá 05 năm, cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia phải được cập nhật định kỳ. Đối với cơ sở dữ liệu nền địa lý quốc gia tỷ lệ trung bình và tỷ lệ nhỏ vùng biển Việt Nam được cập nhật định kỳ không quá 07 năm;

b) Dữ liệu giao thông, dữ liệu dân cư được cập nhật định kỳ hàng năm;

c) Trong chu kỳ cập nhật, trường hợp dữ liệu thành phần có mức độ biến động lớn hơn 20% thì thực hiện cập nhật cho dữ liệu thành phần đó;

d) Cập nhật ngay đối với dữ liệu biên giới quốc gia, địa giới hành chính được thực hiện khi có sự thay đổi;

đ) Cập nhật ngay đối với khu vực có sự thay đổi bất thường phục vụ phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, khắc phục sự cố môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu;

e) Cập nhật ngay đối với khu vực theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền."

Những trường hợp bắt buộc phải "cập nhật ngay"

Khác với các loại dữ liệu thông thường có chu kỳ 5 năm hoặc hàng năm, pháp luật yêu cầu phải thực hiện cập nhật tức thời (cập nhật ngay) đối với 03 nhóm trường hợp đặc biệt:

• Dữ liệu biên giới quốc gia và địa giới hành chính: Bất kỳ sự thay đổi nào về đường biên giới hoặc ranh giới hành chính các cấp (tỉnh, huyện, xã) đều phải được phản ánh ngay lập tức vào cơ sở dữ liệu.
• Biến động bất thường: Các khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai, sự cố môi trường cần dữ liệu mới để phục vụ cứu hộ, cứu nạn.
• Yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền: Phục vụ các mục đích cấp bách về an ninh, quốc phòng hoặc quy hoạch quốc gia.

Phương thức và nội dung cập nhật dữ liệu

Việc cập nhật không chỉ là sửa đổi thông tin mà còn phải tuân thủ các phương pháp kỹ thuật nghiêm ngặt. Đối với các bản đồ tỷ lệ lớn (1:2.000, 1:5.000), việc cập nhật được thực hiện thông qua đo đạc trực tiếp tại thực địa. Với các tỷ lệ nhỏ hơn, cơ quan chức năng có thể biên tập từ các nguồn dữ liệu tỷ lệ lớn hoặc ảnh vệ tinh.

Đặc biệt, nếu mức độ biến động của các đối tượng địa lý trong một khu vực vượt quá 40%, cơ quan quản lý sẽ không chỉ chỉnh lý đơn thuần mà phải tiến hành thành lập mới cơ sở dữ liệu nền địa lý cho toàn bộ khu vực đó để đảm bảo tính thống nhất.

Nghị định 27/2019/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/05/2019, thay thế cho Nghị định 45/2015/NĐ-CP trước đây. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ cần lưu ý các mốc thời gian này để triển khai công việc đúng quy định pháp luật.