Việc đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy (PCCC) không chỉ là trách nhiệm bảo vệ tài sản, tính mạng mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 50/2024/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 136/2020/NĐ-CP, các quy định về lực lượng PCCC cơ sở đã có những điều chỉnh quan trọng mà chủ doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

1. Trách nhiệm thành lập đội PCCC cơ sở thuộc về ai?

Theo quy định tại Điều 31 Nghị định 136/2020/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm thành lập đội PCCC cơ sở và trực tiếp duy trì hoạt động của đội này. Đối với các doanh nghiệp nằm trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc khu công nghệ cao, ban quản lý hoặc đơn vị kinh doanh hạ tầng cũng có trách nhiệm tương tự.

Cụ thể, chủ doanh nghiệp phải ra quyết định thành lập, ban hành quy chế hoạt động, đảm bảo kinh phí và trang bị phương tiện cần thiết. Một lưu ý quan trọng là quyết định thành lập đội PCCC cơ sở phải được gửi tới cơ quan Cảnh sát PCCC quản lý địa bàn để theo dõi và hướng dẫn nghiệp vụ.

2. Quy định về biên chế và số lượng thành viên đội PCCC cơ sở

Số lượng thành viên đội PCCC không được quyết định tùy tiện mà phải căn cứ vào quy mô nhân sự thường xuyên làm việc tại cơ sở. khoản 3 Điều 31 Nghị định 136/2020/NĐ-CP quy định định mức như sau:

• Dưới 10 người làm việc: Tất cả nhân viên đều là thành viên đội PCCC và do người đứng đầu cơ sở trực tiếp chỉ huy.
• Từ 10 đến 50 người: Đội PCCC tối thiểu 10 người, bao gồm 01 đội trưởng.
• Từ trên 50 đến 100 người: Đội PCCC tối thiểu 15 người, bao gồm 01 đội trưởng và 01 đội phó.
• Trên 100 người: Đội PCCC tối thiểu 25 người, bao gồm 01 đội trưởng và 02 đội phó.

Trường hợp doanh nghiệp có nhiều phân xưởng hoặc bộ phận làm việc độc lập, mỗi bộ phận phải thành lập 01 tổ PCCC cơ sở với biên chế tối thiểu từ 05 đến 09 người.

3. Thủ tục điều động lực lượng PCCC cơ sở khi có sự cố

Thẩm quyền điều động lực lượng PCCC cơ sở thuộc về người đứng đầu doanh nghiệp hoặc cơ quan Công an có thẩm quyền. Quy trình điều động được thực hiện như sau:

"Người có thẩm quyền điều động phải ra quyết định điều động lực lượng phòng cháy và chữa cháy cơ sở tham gia hoạt động phòng cháy và chữa cháy. Trong trường hợp khẩn cấp thì được điều động bằng lời nói, nhưng chậm nhất không quá 03 ngày làm việc phải có quyết định bằng văn bản."

Khi điều động bằng lời nói, người điều động phải nêu rõ họ tên, chức vụ, yêu cầu về số lượng người, thời gian và địa điểm có mặt. Đây là quy định nhằm đảm bảo tính kịp thời trong công tác cứu nạn, cứu hộ nhưng vẫn giữ được tính pháp lý chặt chẽ.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp

Việc thành lập đội PCCC không chỉ để "đối phó" với các đợt kiểm tra hành chính. Một đội ngũ được huấn luyện bài bản sẽ là lá chắn đầu tiên giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại tối đa khi có hỏa hoạn xảy ra. Doanh nghiệp nên chủ động phối hợp với cơ quan Cảnh sát PCCC địa phương để tổ chức các buổi diễn tập thực tế, giúp nhân viên thành thạo kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ.